حمله اقلیت پیاده ای

تاریخ ثبت مقاله: 1393/12/17

حمله اقلیت پیاده ای


Untitledz

یکی از مهمترین قوانین حاکم بر شطرنج مقابله با نیرویی بزرگتر توسط نیرویی کوچکتر است. خوزه رائول کاپابلانکا قهرمان بزرگ شطرنج نوشته است که این امر از نکاتی است که تنها در شطرنج صدق نمی کند بلکه در همه مراحل زندگی ما کارساز است. از قدیم نیز بهره برداری از نیرویی کوچک برابر نیرویی بزرگتر حتی در جنگهای کلاسیک نیز مورد توجه بوده است. به مثال روبرو از کاپابلانکا توجه کنید.اگر نوبت با سفید باشد بلافاصله با حرکت یک پیاده جلوی دو پیاده دشمن می ایستد. این امر به شاه سفید اجازه می دهد تا در جناح دیگر با قدرت بیشتری عمل کرده بازی را به نفع خود خاتمه دهد. حمله اقلیت نقطه اوج این مقابله نیروی کوچکتر بر ضد نیروی بزرگتر است. در اینجا دیگر مقابله مطرح نیست بلکه تهاجم مد نظر است……………………….

Untitledxدیاگرام دو

در شکل دو شما فرم کلی حمله اقلیت را مشاهده می کنید . حمله اقلیت به طور کلی در ستون نیمه باز تدارک می شود. در شکل بالا سفید با پیشروی پیاده b2 به b4 آماده حرکت b5 و حمله اقلیت شده است.
معمولترین حالت حمله اقلیت در گامبی وزیر پس از

۱٫ d4 d5  ۲٫c4 e6  ۳٫Cc3 Cf6  ۴٫c.d5 e.d5 (شاخه تعویضی)

۵٫ Fg5 Fe7  ۶٫e3 o-o  ۷٫Fd3 Cbd7  ۸٫Dc2 c6  ۹٫Cf3 Te8  ۱۰٫O-O Cf8

پیش می آید که سفید می کوشد با پیشروی پیاده b2به b5 ستون را گشوده و حمله اقلیت را به نتیجه برساند. در دفاع کاروکان ( شاخه تعویضی ) پس از                                                                                                                   

۱٫ e4 c6  ۲٫d4 d5  ۳٫e.d5 c.d5  ۴٫Fd3 Cc6  ۵٫c3

این سیاه است که خواهد کوشید با استقرار رخها در ستون و پیشروی پیاده b7 به b4 حمله اقلیت را تدارک بیند. دردفاع گرونفلد نیز پس از 

۱٫d4 Cf6  ۲٫c4 g6  ۳٫Cc3 d5 4.Cf3 Fg7  ۵٫Fg5 Ce4  ۶٫c.d5 C.g5  ۷٫C.g5 e6  ۸٫Cf3 e.d5

نیز به ساختار مشابه با گامبی وزیر می رسیم. حتی بعضی از شاخه های شروع رتی نیز حالتهای مشابه ای بوجود می آورد . یکی از حادترین اشکال حمله اقلیت برای سیاه را در دفاع سیسیلی نیز می بینیم که می کوشد با سلطه بر ستون c و سپس پیشروی پیاده b حمله اقلیت را شکل دهد و (حالت مشخصه آن استقرار پیاده ها در d6 و e6) و…بازی را دنبال کند. در واقع تنوع اشکال حمله اقلیت و روش های گوناگون دفاع در برابر آنها قضاوت فشرده در یک مقاله را دشوار می کند. به همین دلیل در اینجا راه حل سنتی را که عبارت از پرداختن به مثالهایی از گامبی وزیر نپذیرفته است دنبال می کنیم. یکی از قدیمیترین مثالهای آموزشی این مبحث بازی فلور – آپشنیگ باریکا ۱۹۳۹ است.

۱٫d4 d5  ۲٫c4 e6  ۳٫Cc3 Cf6  ۴٫Fg5 Fe7  ۵٫e3 o-o  ۶٫Cf3 c6  ۷٫Dc2 Cbd7  ۸٫c.d5 e.d5  ۹٫Fd3 Te8  ۱۰٫o-o Cf8 11.Ce5Cg4  ۱۲٫C.g4 F.g4  ۱۳٫F.e7 D.e7  ۱۴٫a3 Tad8  ۱۵٫Tfe1 Td6  ۱۶٫Ce2 Th6  ۱۷٫Cg3 Fc8  ۱۸٫b4!

آغاز حمله اقلیت !

۱۸….a6  ۱۹٫Tab1 Dc7  ۲۰٫a4 Cd7  ۲۱٫Tec1 Cf6  ۲۲٫Cf1 Ce4  ۲۳٫b5! a.b5  ۲۴٫a.b5 Fd7  ۲۵٫Da2 Dd8  ۲۶٫b.c6 F.c6  ۲۷٫Fb5 Tg6  ۲۸٫F.c6 b.c6

Untitledm

حمله اقلیت به پایان رسیده و نتایج آن را می توان چنین خلاصه کرد: ایجاد یک پیاده ضعیف عقب مانده در c6 و سلطه کامل بر جناح وزیر. به عبارت دیگر سفید به اهداف استراتژیکی خود رسیده است. اکنون اگر او نتواند پیاده c6 را بگیرد حد اقل همه سوارهای سیاه را در موقعیت دفاعی قرار داده و فعالیت آنها را محدود می کند. اگر بازی در همین جناح خلاصه می شد می توانستیم سفید را برنده به حساب آوریم اما واقعیت این است که در اینجا سیاه از امکانات متقابل خوبی در جناح شاه برخوردار است. رخ g6 او علاوه بر دفاع از پیاده c6 فشار زیادی بر جناح شاه سفید اعمال می کند. ببینیم در این نبرد متقابل کدامیک از دو طرف بهره می گیرد.

۲۹٫Tb2 h5  ۳۰٫Tbc2 Dd7  ۳۱٫Rh1 h4

حمله سیاه چنگالهای تیز خود را نشان می دهد.اکنون تهدید۳۲h3 و قربانی رخ در g2 ایجاد شده است.

۳۲٫h3 Df5  ۳۳٫Ch2 Dg5  ۳۴٫Cg4 f5  ۳۵٫f4 Dh5  ۳۶٫Ce5 Tg3  ۳۷٫Te1

Untitledp

نبرد به نقطه اوج خود نزدیک شده است. سفید می توانست پس از  +T.c6 T.e3  ۳۸٫D.d5 یک پیاده بگیرد ولی پس از ۳۸Rh7 شاه او در معرض تهدیدهای جدی قرار می گرفت.

۳۷……Tb8 38. Rh2

 

باز هم سفید می توانست پیاده c6 را بگیرد ولی پس از ۳۸T.c6 T.e3! 39. T.e3 Dd1 40.Rh2 Tb1 او بود که می بایستی تلاش می کرد تا

۴۱٫Da8+ Rh7 42. T.h6+! g.h6 43. Da7+

به کیش دائم قناعت کند.

۳۸……Rh7 39.C.c6

پس از این حرکت سیاه قادر بود به تساوی اجباری دست یابد. سفید می توانست با ۳۹T.c6  برای برد مبارزه کند اما پس از ….De8(39……D.d5? Tb2 )سوارهای سیاه به شکل خطرناکی فعال می شدند.

۳۹…..Dg6 40.Tg1 T.e3 41. C.b8 Dg3+ 42.Rh1 Te1 1/2-1/2

سفید نمی تواند از کیش دائم خارج شود. این گونه بازی متقابل در جناح شاه یکی از شیوه های اصلی مقابله با حمله اقلیت به شمار می آید.توجه داشته باشید که در این شاخه حرکت ۱۸…….a6 سیاه به این منظور است که مطمئن شود یک پیاده ضعیف در ستون a (پس از پیشروی پیاده b4-b5 سفید) نخواهد داشت. گاهی اوقات سیاه حتی قبل از b2-b4 سفید حرکت …..a5 را با همین هدف بازی می کند و علاوه بر تعویض پیاده سفید را برای تدارک b4 مجبور به از دست دادن زمان می سازد. یکی از بزرگترین متخصصان حمله اقلیت بی شک ساموئل رشفسکی بود. با هم برجسته ترین بازی او را در این زمینه می بینیم.

۱٫d4 e6 2. c4 d5 3. Cc3 Cf6 4. c.d5 e.d5 5. Fg5 Fe7 6.e3 o-o 7.Fd3 c6 8. Dc2 Cbd7 9.Cf3 Te8 10. o-o Cf8 11.F.f6

با تقدیم داوطلبانه برتری دو فیل سفید حمله اقلیت را بی درنگ آغاز می کند.گرچه این دستاورد(گرفتن زمان) به مفهوم کاهش کنترل سفید بر خانه های سیاه می باشد اغلب بازی سیاه در این شاخه بر مبنای مقابله با b4-b5 سفید با حرکت c5 می باشد. اما تا چه اندازه این حرکت به ضعف پیاده d می انجامد؟

۱۱……F.f6  ۱۲٫ b4 Fg4  ۱۳٫Cd2 Tc8  ۱۴٫Ff5 F.f5  ۱۵٫D.f5

Untitledrr
۱۵…….g6

مشابه همین طرح در بازی باگیروف- کلووانس در سی و یکمین قهرمانی شوروی (۶۴-۱۹۶۳) مشاهده شده است.

۱۵……Ce6  ۱۶٫ Tab1 g6

دیگر جایی برای رخ در این خانه نیست!

۱۷٫ Dd3 Fg7  ۱۸٫Ca4 b6  ۱۹٫Tfd1 Dd7  ۲۰٫Cc3 Ted8  ۲۱٫Cf3 f5  ۲۲٫Ce2 Dd6  ۲۳٫g3 h6  ۲۴٫h4 Tc7  ۲۵٫Cf4! Cf8!

بعد از ۲۵….C.d4 26.e.f4 سفید یک اسب در e5 می کارد.

۲۶٫ b5 De7  ۲۷٫b.c6 T.c6  ۲۸٫Tdc1

وگرچه وضع خوبی ندارد ولی در پایان به تساوی دست یافت. در سال ۱۹۸۷ مسابقات قهرمانی جهان کارپف در برابر کورچنوی ۱۵…..Dd7را بازی کرد. گرچه پس از : ۱۶٫D.d7 C.d7 17.a4 Fe7 18.Tfb1 سفید موقعیت خوبی پیدا کرد ولی کورچنوی سرانجام امکان بازی متقابل خوبی به حریف واگذار کرد. به نظر می رسد تعویض وزیرها به سیاه بازی غیر فعال دفاعی می دهد. ادامه جالب تر در بازی ایوه- گیمارد نیویورک ۱۹۵۱ دیده شده است.

۱۵…..Fe7!?  ۱۶٫Tab1 a6  ۱۷٫a4 Fd6  ۱۸٫Tb3? Te6!  ۱۹٫ Tfb1 Tf6  ۲۰٫ Dd3 Th6  ۲۱٫f4 g5

با یک بازی متقابل درخشان

۱۶٫Dd3 Dd6  ۱۷٫Tfb1 Fg7  ۱۸٫a4 Cd7  ۱۹٫Ta2 Te6  ۲۰٫Tc2 Tce8  ۲۱٫Cb3

Untitledد
۲۱……Cf6

یک لحظه آموزنده. سیاه می توانست حمله اقلیت متقابلی را با ۲۷f5 تدارک ببیند. به خصوص با توجه به دوبله بودن رخهای او در ستون e. در ادامه بازی خواهید دید که برشفسکی در لحظه ای b5 خواهد کرد که حریف نتواند با c5 جواب دهد.

۲۲٫ h3 b6?  ۲۳٫Cc1 Fh6  ۲۴٫C1e2 Ch5  ۲۵٫b5! Dd7  ۲۶٫b.c6 T.c6  ۲۷٫Db5 Tec8  ۲۸٫Tbc8

Untitled7
۲۸………T8c7?

یک اشتباه فاحش در یک وضعیت دشوار.

۲۹٫g4!

این حرکت به یکباره چشمان سیاه را باز می کند.اما دیگر دیر شده است.توجه داشته باشید که همواره در پوزیسیون های دشوار و تحت فشار چنین امکاناتی با کوچکترین غفلت می توانند پدید آیند. اکنون عقب نشینی اسب یعنی …..Cf6 و یا …..Cg7 با ۳۰C.d5 روبرو می شود.

۲۹…..a6  ۳۰٫D.a6 Cf6  ۳۱٫C.d5!  عجب ۳۱…..C.g4

اگر۳۱……D.d5  ۳۲٫T.c6 T.c6  ۳۳٫Da8+

و سفید می برد.

۳۲٫T.c6 D.d5  ۳۳٫Da8+ 1-0

بدیهی است که پس ازRg7 34.T.g6 سیاه وزیر از دست می داد.

………………………………………………………………………………………………………..

این مقاله اولین بار در سال ۱۳۷۳ در شماره ۴۳ مجله ماهنامه شطرنج توسط استاد سید محمد کاظم مرتضوی منتشر شده است.

نقل از سایت شطرنجباز

نظرات

نام

ایمیل   (نمایش داده نخواهد شد)
نظر

حامیان


قهرمانان
  • قهرمانان جهانی - اسیائی و کشوری
    قهرمانان جهانی - اسیائی و کشوری

  • استاد بزرگ شاهین لرپری زنگنه
    استاد بزرگ شاهین لرپری زنگنه
    کسب اخرین نورم استاد بزرگی در مسابقات المپیادجهانی به همراه تیم ملی بزرگسالان
    کسب مقام سوم قهرمانی جهان در رده سنی زیر 18 سال -2016
    کسب مدال طلای تیمی قهرمانی جهان در المپیاد زیر 16 سال 2015 - مغولستان
    کسب عنوان قهرمانی اسیا در رده سنی زیر 16 سال - 2015(کره جنوبی)
    کسب مقام دوم مشترک اوپن گرجستان 2015
    کسب اولین نورم استادبزرگی در تیرماه 94 (بلغارستان)
    کسب عنوان استادی بین المللی در فروردین 94(تایلند)
    کسب عنوان سومی تیمی مسابقات المپیاد جهانی 2014 مجارستان
    قهرمان اسیا در رده سنی زیر 16 سال -2014- هند
    کسب مدال تیمی مسابقا بین المللی قونیه ترکیه 2014
    کسب مدال برنز تیمی مسابقا بین المللی قونیه ترکیه 2013
    مقام دومی قهرمانی اسیا - رده سنی زیر 14 سال - ایران 2013
    مقام دوم تيمي و كسب مدال نقره ميز 5 در المپياد جهاني زير 16 سال (تركيه - 2012)
    مقام اول تیمی مسابقات قونیه - ترکیه 2012
    قهرمان اسیا در رده سنی زیر 14 سال سريلانكا و کسب مدال تیمی زیر 14 سال
    کسب مدال نقره تیمی سریع زیر 14 سال سریلانکا 2012
    مقام چهارم (مشترک با سوم ) جهان زیر 12 سال برزیل 2011
    قهرمان اسيا زير 12 سال فیلیپین 2011
    مقام ششم جهان زیر 12 سال 2010 یونان
    مقام هفتم جهان زیر 10 سال ترکیه 2009
    قهرمان اسيا زیر 10 سال 2009 هند و همچنین طلای تیمی زیر 10 سال
    مقام اول كشور در رده سني زير 12 سال
    مقام چهارم مسابقات زیر 14 سال قهرمانی جهان 2011
    قهرمان کشوردر سال 90-1389
    کسب مدال طلای asean ویتنام 2009 و اخذ عنوان استادی فیده
    کسب مدال تیمی زیر 10 سال - ویتنام 2008

  • استاد بین المللی  نیما جوانبخت
    استاد بین المللی نیما جوانبخت
    کسب مقام سوم اسیا در رده سنی زیر 20 سال - 2015 قرقیزستان
    کسب مقام قهرمانی کشور در رده سنی زیر 20 سال - 1394
    کسب مقام دومی مسابقات سریع و چهارمی متعارف قهرمانی اسیا - رده سنی زیر 18 سال -ایران 2013
    كسب مقام دوم تيمي در مسابقات المپياد جهاني زير 16 سال (استانبول 2012)
    مقام چهارم زير 16 سال اسيا (2012 سريلانكا)
    مقام اول اسيا در مسابقات سريع و بليتس زير 16 سال اسيا (2012 سريلانكا)
    مقام دوم تيمي زير 16 سال اسيا (2012 سريلانكا)
    مقام ششم مسابقات قهرمانی جهان در رده سنی زیر 16 سال 2011
    قهرمان جشنواره سراسری کشور در سال 90
    مدال نقره زیر 16 سال اسیا فیلیپین 2011
    نفر سوم مسابقات قهرمانی کشور در رده سنی زیر 16 سال
    مدال برنز تیمی المپیاد جهانی2011 - مدال طلای انفرادی المپیاد جهانی 2011
    مدال طلای تیمی مسابقات ازاد ترکیه 2011

  • هستی خسروی
    هستی خسروی
    مقام دوم رده سنی زیر 10 سال1396
    کسب عنوان سومی قهرمانی جهان در رده سنی زیر 8 سال -216
    قهرمان کشور در رده سنی زیر 8 سال دختران - 1394
    نایب قهرمان رده سنی زیر 6 سال جشنواره کشور - 1392

  • محمد صادق نادری
    محمد صادق نادری
    قهرمان مسابقات اماتوزی اسیا- اصفهان 2016
    نایب قهرمان رده سنی زیر 14 سال پسران - 1394

  • محسن ترکان
    محسن ترکان
    نایب قهرمان مسابقات اماتوری اسیا- اصفهان 2016
  • امیرحسین بادکوبی
    امیرحسین بادکوبی
    کسب مقام سوم رده سنی زیر 14 سال کشور در سال 1391
    كسب مقام اول اوپن زنده ياد دكتر نوابي (كرمان -1391)
    نایب قهرمان مسابقات زیر 20 سال کشور در سال 1391
    مقام سوم در رده سنی زیر 12 سال در سال 90-1389

  • علیرضا آقائی
    علیرضا آقائی
    کسب مقام سوم رده سنی زیر 18 سال کشور در سال 1391
    مقام دوم تيمي زير 16 سال اسيا(سريلانكا2012)
    نفر دوم مسابقات قهرمانی کشور در رده سنی زیر 16 سال در سال 90-1389
    تکرار مقام دوم رده سنی زیر 16 سال کشور - سال 91-1390

  • فراز قلعه دار
    فراز قلعه دار
    نايب قهرمان اوپن زنده ياد دكتر نوابي (كرمان - 1391)
    قهرمان کشور در سال 1390 (رده سنی زیر 20سال)

  • استاد فيده پرنيان عباسي
    استاد فيده پرنيان عباسي
    کسب مقام سوم رده سنی زیر 12 سال کشور در سال 1391
    کسب مقام اول مشترک و عنوان استادي فيده مسابقات اسه ان در مسابقات اسه ان 2012
    مقام دوم قهرمانی کشور در رده زیر 10سال- سال 90-1389

  • رامیلا واگوهیان
    رامیلا واگوهیان
    مقام سوم زیر 18 سال 1396
    کسب مقام سوم بازیهای سریع مدارس اسیا در رده سنی زیر 15 سال دختران - تهران 2016
    نایب قهرمان کشور در رده سنی زیر 20 سال دختران - 1394
    نایب قهرمان کشور در رده سنی زیر 18 سال - 1393
    مقام سوم قهرمانی کشور - رده سنی زیر 14 سال - 1392
    مقام دوم زیر 8سال کشور در سال 1388

  • اشکان ازلی
    اشکان ازلی
    نایب قهرمان کشور در رده سنی زیر 16 سال(1392) و راهیابی به مسابقات قهرمانی اسیا(2014)
  • انوشا مهدیان
    انوشا مهدیان
    مقام اول رده سنی زیر 16 سال 1396
    مقام دوم مسابقات سریع آسیا رده سنی زیر 20 سال 1396
    مقام دوم کشور مرحله اول ودوم رده سنی زیر 14 سال 1395
    مقام دوم مرحله اول کشور رده سنی زیر 20سال 1395
    مقام سوم رده سنی زیر 14 سال دختران - 1394
    قهرمان کشور در رده سنی زیر 20 سال دختران - 1394
    قهرمان کشور در رده سنی زیر 12 سال - 1393
    مقام سوم مسابقات قهرمانی کشور رده سنی زیر ١٢سال _ 1392

  • طناز ازلی
    طناز ازلی
    مقام دوم مسابقات آسیایی رده سنی زیر 16 سال 2017
    مقام سوم سریع قهرمانی آسیا رده سنی زیر 16 سال 2017
    نایب قهرمان رده سنی زیر 15 سال دختران مدارس اسیا و کسب عنوان wcm - تهران 2016
    نایب قهرمان کشور در رده سنی زیر 14 سال - 1393

  • فاطمه مشهدی
    فاطمه مشهدی
    مقام سوم رده سنی زیر 10 سال 1396
    کسب عنوان دومی مسابقات سریع مدارس اسیا در رده سنی زیر 9 سال دختران - تهران 2016
    نایب قهرمان کشور در رده سنی زیر 8 سال دختران - 1394
    قهرمان کشور در جشنواره کشوری رده سنی زیر 6 سال - تهران - 1392

  • کیارش نجفی
    کیارش نجفی
    1390- مقام سوم تیمی دانش اموزان اسیا2011
    قهرمان استات اصفهان در رده سنی زیر 16 سال - 1394

  • خشایار رجبی
    خشایار رجبی
    مقام سوم تیمی دانش اموزان اسیا - 2011
  • امید کریمی
    امید کریمی
    دارنده مدال برنز قهرمانی کشور کم بینایان و نابینایان - 1395 رامسر
  • عسل کاظم زاده
    عسل کاظم زاده
    کسب عنوان بهترین بازیکن ریتینگ دار زیر 1900 بانوان اماتوری اسیا- اصفهان 2016
    قهرمان استان در رده سنی زیر 12 سال - 1393
    راهیابی به فینال قهرمانی کشور بانوان (انتخابی تیم ملی بزرگسالان)1393
    قهرمان استان در رده سني زير 10 سال دختران -1391
    قهرمان استان در رده سنی زیر 20 سال دختران - سال 1390
    مقام هفتم رده سنی زیر 10 سال کشور - سال 91-1390
    مقام چهارم مسابقات قهرمانی کشور رده سنی زیر 8 سال 90-1389

  • ایدا عباسی نفر چهارم کشور در رده سنی زیر 10 سال 91-1390 و قهرمان استان در رده سنی زیر 10 سال دختران
    ایدا عباسی نفر چهارم کشور در رده سنی زیر 10 سال 91-1390 و قهرمان استان در رده سنی زیر 10 سال دختران
    نفر چهارم کشور در رده سنی زیر 10 سال 91-1390
    قهرمان استان در رده سنی زیر 10 سال دختران

  • مسعود ایرانپور
    مسعود ایرانپور
    بهترین بازیکن با ریتینگ زیر 1800 مسابقات اماتوری اسیا- اصفهان 2016
  • علی کدخدائی
    علی کدخدائی
    بهترین بازیکن با ریتینگ زیر 2000 مسابقات اماتوری اسیا- اصفهان 2016
  • محمد جواد نادری
    محمد جواد نادری
    بهترین بازیکن بدون ریتینگ مسابقات اماتوری اسیا- اصفهان 2016
  • نگین ماجد
    نگین ماجد
    کسب عنوان بهترین بازیکن با ریتینگ زیر 1700 مسابقات اماتوری بانوان اسیا-اصفهان 2016
  • قهرمانان استان در سال 1395
    قهرمانان استان در سال 1395

  • باشگاه اندیشه اصفهان
    باشگاه اندیشه اصفهان
    قهرمان هفتمین دوره مسابقات تیمی شهرستانهای تابعه استان اصفهان (بانوان) -1396
  • تیم اسپادانا
    تیم اسپادانا
    قهرمان هفتمین دوره مسابقات تیمی شهرستانهای تابعه استان اصفهان(اقایان) - 1396
  • باشگاه ارمن
    باشگاه ارمن
    قهرمان مسابقات تیمی باشگاههای استان اصفهان(بانوان) - 1396
  • علیرضا روحپرور
    علیرضا روحپرور
    قهرمان مسابقات بلیتس استان اصفهان - 1396
  • علیرضا اقائی
    علیرضا اقائی
    قهرمان مسابقات سریع قهرمانی استان - 1396
  • استاد بین المللی نیما جوانبخت
    استاد بین المللی نیما جوانبخت
    قهرمان هفدهمین دوره اوپن اردیبهشت اصفهان - 1396