با فراگیری تاکتیک ها، مهارتتان در بازی شطرنج را ارتقا دهید.

تاریخ ثبت مقاله: 1391/01/30

با فراگیری تاکتیک ها، مهارتتان در بازی شطرنج را ارتقا دهید.

 

تیخمان : "99 درصد بازی شطرنج تاکتیک است."

 

من به عنوان یک شطرنج باز آکادمیک و آموزش دیده ، همیشه مجذوب تئوریهای شروع بازی میشدم . اگر می توانستم فقط شاخه مناسبی مقابل روی لوپز تعویضی را یاد بگیرم یا اینکه فقط چند حرکت بیشتر از تئوری گرونفلد را بخاطر می سپردم، به 2000 USCF (ریتینگ فدراسیون شطرنج آمریکا) دست میافتم. 



 

دیدگاه من در این باره منحصر به فرد نبود و هرگز به سردرگمی ام دربارۀ وقتگذرانی زیاد مبتدیان شطرنج بر روی کتاب های شروع بازی پایان نخواهد داد. از نظر مربیان شطرنج که شاهد بازی های زیادی از مبتدیان هستند، این کار پول هدر دادن است. برخی مربیان بر این عقیده اند که هیچ لزومی ندارد که بازیکن غیرمتخصص(زیر سطح استادی) در مورد حرکات شروع بازی به مطالعه بپردازد. دیدگاه من از این هم افراطی تر است. خریدن و گاه گاهی خواندن کتاب های شروع بازی می تواند جالب و سرگرم کننده باشد؛ اما تا هنگامیکه به ریتینگ 2200 فیده نزدیک نشده اید، بهتر است وقت خود را صرف مطالعۀ تاکتیک ها کنید.

در حالی که کتاب های  شروع بازی فقط برای چند حرکت اول یا حرکت هایی که به خاطر میسپارید کارساز هستند، در مقابل آموزشهای تاکتیک می تواند در هر مرحله از بازی مورد استفاده شما باشد . تاکتیک ها فقط برای گرفتن سوارها یا مات کردن شاه دشمن نمیباشند؛ بیشتر برتریهای پوزیسیونی بلند مدت بواسطۀ تاکتیک ها حاصل میشود. من بازی هایی را تجربه کرده ام که در همان آغاز بازی از نظر پوزیسیونی از حریفم عقب افتاده بودم. اما چون منتظر یک فرصت تاکتیکی موندم، توانستم مساوی کنم و یا حتی بازی را ببرم.

 مسئلۀ جالب و ظریفی که در مورد آموزش تاکتیک ها وجود دارد این است که برای این آموزش نیازی به کتاب های شروع بازی یا مربیان گران قیمت شطرنج نیست. برای فراگیری تاکتیک های شطرنج حتی نیازی به صرف وقت نیست (وقتگیر نیست). اشتباه نکنید! ارتقای قابلیت تاکتیکی کار بسیار خسته کننده ایی است. با اینحال، حتی یادگیری 30 دقیقه ایی تاکتیک ها در روز، مهارت های شما را در بازی شطرنج ارتقا میدهد. پس دفعۀ بعد که در مطب دکتر منتظر هستید یا در مترو نشسته اید، وقت خود را با حل جدول یا سودوکو هدر ندهید. بهتراست برخی مسائل شطرنج را حل کنید.

در آموزش تاکتیک ها به بسیاری از مسائل شطرنج و حل آنها پرداخته میشود . من دراینجا به توضیح منابع متعدد این مسائل خواهم پرداخت. اما نکتۀ مهمی که وجود دارد این است که آموزش تاکتیک ها بر پایه فعالیت و حل کردن مسائل شطرنج صورت می گیرد. کمیت در اینجا عامل کلیدی است. اگر شما نمی توانید در مدت یک یا دو دقیقه یک مسئله را حل کنید، به جواب و حرکت درست نگاه کنید. اما حتما چند روز دیگر دوباره نگاهی به مسئله بیندازید؛ تکرار در این مورد چاره ساز است. امتیاز حل کردن این مسائل شکل گیری و شناسایی الگو است. بعید است که تمام موقعیت هایی را که مطالعه میکنید در یک بازی مسابقه ای ببینید. اما وقتی که صد یا دویست تا مسئله مثل مات عرض آخر یا قربانی های تخلیه مسیر را حل کردید، این احتمالات را به سرعت در بازی های خود شناسایی خواهید کرد.

منابع متعددی برای معماهای شطرنجی وجود دارد که شامل منابع آنلاین(اینترنتی) یا منابع چاپی( مثل کتاب) میشود. من به شخصه استفاده از کتابهای تاکتیک را ترجیح می دهم و عمدتا از کتاب استاد بزرگ Anatoly Lein's  با عنوان Sharpen Your Tactics! و کتاب endgame challenge از john hall استفاده میکردم. از دیگر کتاب های آموزشی با کیفیت در مورد تاکتیک می توان به کتاب  Combination Challenge اثر Hays and John Hall و کتاب 1001 ترکیب و قربانی شطرنج  اثر Fred Reinfeld اشاره کرد. تاکتیک های آخر بازی از زبان وان پرلو(Van Perlo's Endgame Tactics)، کتاب بزرگ دیگری است که به تاکتیک های آخر بازی شطرنج می پردازد. خواندن این کتاب ها واقعا برای من لذت بخش است. چونکه میتوانم همه جا آنها را با خودم داشته باشم. مثلا اگر قبل از شروع کلاس مقداری وقت اضافی داشته باشم، یک مجموعه معما را باز می کنم و روی آنها کار می کنم. اگر در نظر دارید که کتابی غیر از موارد فوق خریداری کنید،به دنبال موردی باشید که ترتیب معماها به صورت موضوعی یا بر اساس افزایش دشواری معما باشد.سختی و دشواری مسئله نیز لازم است.تجربه به من نشان میدهد که اگر مسئله ها خیلی آسان یاخیلی دشوار باشند، به خودی خود دلسردی ایجاد میشود.

اینترنت نیز یکی از منابع مهم آموزش تاکتیک ها به حساب می آید. من قبلا از تمرینات تاکتیک برنامه سایت Internet Chess Club's زیاد استفاده می کردم و از این تعامل لذت میبردم. این برنامه دارای مجموعه ایی از مسائل است که دشواری این مسائل به مرور بیشتر میشود و همیشه به عنوان طرف مخالف بازی می کند. می توان به جای تجسم به آسانی حرکت کرد و آنها را در عمل اجرا نمود. با اینحال، باشگاه شطرنج اینترنتی تنها منبع آموزش تاکتیک ها نیست. با وجود اینکه هیچوقت وارد   Chess Tactics  Server (سرور تاکتیک های شطرنج) نشدم اما چیزهای زیادی دربارۀ آن شنیده ام. شما همچنین می توانید با مراجعه به سایت Chess-videos.com و حل مسائل شطرنج مانند قسمت معمای روز ، تاکتیک های خود را ارتقا دهید.

زمانی که منبع مسائل شطرنج را در اختیار دارید، سوال این است که چه تعداد از این مسائل را حل کنید و چه مدت زمانی را صرف کنید.من متوجه شدم که وقتی زمان خیلی کمی برای بازی فعالانۀ شطرنج دارم، همان15دقیقه در روز( هر روز) باعث شد که در سطح مناسب و معقولی بمانم. بدون شک این مدت زمان، ایده آل نیست. به نظر من این مدت زمان برای یک بازیکن فعال مسابقات حداقل باید 30 دقیقه در روز باشد. بااینحال، اگر جدا به دنبال پیشرفت هستید ، روزی 1 ساعت یا حل 100 مسئله در روز ، هر کدام که کوتاه تر باشد را پیشنهاد می کنم. این روال را جزئی از برنامه خود بدانید؛ یادگیری تاکتیک ها برای شما باید به یک عادت تبدیل شود. به خاطر داشته باشید که هدف شما رسیدن به درک صحیح از مسائل میباشد. بیش از حد بسیاری از بازیکنان بر مات کردن معماها یا ترکیبات وسط بازی تمرکز دارند.کتابی در مورد تاکتیک های آخر بازی خریداری کنید.

مطالعۀ تاکتیک های شطرنج نه تنها یکی از بهترین روش های ارتقاء مهارت شطرنج به حساب میآید. بلکه آسانترین روش یادگیری نیز هست. ثبات و سخت کوشی کلید موفقیت شما در این مسیر است .شاید دلیل اینکه مولفان پشت سر هم کتاب هایی در مورد شروع بازی بیرون می دهند، همین است.... چیز زیادی برای گفتن در مورد روش واقعی آموزش و ارتقاء مهارت تاکتیک وجود ندارد.

 

منبع : صفحه شطرنج

ترجمه از : خانم زارعی

 

جا دارد در اینجا دو کتاب خوب تاکتیک را که می شناسم معرفی کنم :

1- کتاب 1001 Deadly Checkmates - John Nunn

2- کتاب Chess tactics for kids

 نقل از سایت شطرنجیان

نظرات

نام

ایمیل   (نمایش داده نخواهد شد)
نظر

حامیان


قهرمانان
  • قهرمانان جهانی - اسیائی و کشوری
    قهرمانان جهانی - اسیائی و کشوری

  • استاد بزرگ شاهین لرپری زنگنه
    استاد بزرگ شاهین لرپری زنگنه
    کسب عنوان برترین بازیکن جوان آسیا از سوی فدراسیون شطرنج آسیا (2016)
    شرکت در مرحله نیمه نهایی مسابقات قهرمانی کشور وراه یابی به فینال مسابقات در سال 1396
    نایب قهرمانی لیگ برتر باشگاهای کشوربه همراه تیم ذوب آهن وکسب مقام اول (میز1) در سال 1395
    کسب اخرین نورم استاد بزرگی در مسابقات المپیادجهانی به همراه تیم ملی بزرگسالان
    کسب مقام سوم قهرمانی جهان در رده سنی زیر 18 سال -2016
    کسب مدال طلای تیمی قهرمانی جهان در المپیاد زیر 16 سال 2015 - مغولستان
    کسب عنوان قهرمانی اسیا در رده سنی زیر 16 سال - 2015(کره جنوبی)
    کسب مقام دوم مشترک اوپن گرجستان 2015
    کسب اولین نورم استادبزرگی در تیرماه 94 (بلغارستان)
    کسب عنوان استادی بین المللی در فروردین 94(تایلند)
    کسب عنوان سومی تیمی مسابقات المپیاد جهانی 2014 مجارستان
    قهرمان اسیا در رده سنی زیر 16 سال -2014- هند
    کسب مدال تیمی مسابقا بین المللی قونیه ترکیه 2014
    کسب مدال برنز تیمی مسابقا بین المللی قونیه ترکیه 2013
    مقام دومی قهرمانی اسیا - رده سنی زیر 14 سال - ایران 2013
    مقام دوم تيمي و كسب مدال نقره ميز 5 در المپياد جهاني زير 16 سال (تركيه - 2012)
    مقام اول تیمی مسابقات قونیه - ترکیه 2012
    قهرمان اسیا در رده سنی زیر 14 سال سريلانكا و کسب مدال تیمی زیر 14 سال
    کسب مدال نقره تیمی سریع زیر 14 سال سریلانکا 2012
    مقام چهارم (مشترک با سوم ) جهان زیر 12 سال برزیل 2011
    قهرمان اسيا زير 12 سال فیلیپین 2011
    مقام ششم جهان زیر 12 سال 2010 یونان
    مقام هفتم جهان زیر 10 سال ترکیه 2009
    قهرمان اسيا زیر 10 سال 2009 هند و همچنین طلای تیمی زیر 10 سال
    مقام اول كشور در رده سني زير 12 سال
    مقام چهارم مسابقات زیر 14 سال قهرمانی جهان 2011
    قهرمان کشوردر سال 90-1389
    کسب مدال طلای asean ویتنام 2009 و اخذ عنوان استادی فیده
    کسب مدال تیمی زیر 10 سال - ویتنام 2008

  • استاد بین المللی  نیما جوانبخت
    استاد بین المللی نیما جوانبخت
    کسب مقام سوم اسیا در رده سنی زیر 20 سال - 2015 قرقیزستان
    کسب مقام قهرمانی کشور در رده سنی زیر 20 سال - 1394
    کسب مقام دومی مسابقات سریع و چهارمی متعارف قهرمانی اسیا - رده سنی زیر 18 سال -ایران 2013
    كسب مقام دوم تيمي در مسابقات المپياد جهاني زير 16 سال (استانبول 2012)
    مقام چهارم زير 16 سال اسيا (2012 سريلانكا)
    مقام اول اسيا در مسابقات سريع و بليتس زير 16 سال اسيا (2012 سريلانكا)
    مقام دوم تيمي زير 16 سال اسيا (2012 سريلانكا)
    مقام ششم مسابقات قهرمانی جهان در رده سنی زیر 16 سال 2011
    قهرمان جشنواره سراسری کشور در سال 90
    مدال نقره زیر 16 سال اسیا فیلیپین 2011
    نفر سوم مسابقات قهرمانی کشور در رده سنی زیر 16 سال
    مدال برنز تیمی المپیاد جهانی2011 - مدال طلای انفرادی المپیاد جهانی 2011
    مدال طلای تیمی مسابقات ازاد ترکیه 2011

  • استاد فیده انوشا مهدیان
    استاد فیده انوشا مهدیان
    مقام اول مسابقات قهرمانی بانوان کشور سال 1397 و عضویت در تیم ملی کشور
    نائب قهرمان کشور در رده سنی زیر16سال 1397
    مقام سوم مسابقات قهرمانی کشور رده زیر 20 سال97
    مقام سوم تیمی المپیاد جهانی شطرنج سال 2018
    نائب قهرمان کشور رده زیر 20 سال کشور 96
    قهرمان کشور در رده سنی زیر 16 سال 1396
    نائب قهرمان مسابقات سریع آسیا رده سنی زیر 20 سال 1396
    نائب قهرمان کشور مرحله اول ودوم رده سنی زیر 14 سال 1395
    نائب قهرمان مرحله اول کشور رده سنی زیر 20سال 1395
    مقام سوم کشور در رده سنی زیر 14 سال دختران - 1394
    قهرمان کشور در رده سنی زیر 20 سال دختران - 1394
    قهرمان کشور در رده سنی زیر 12 سال - 1393
    مقام سوم مسابقات قهرمانی کشور رده سنی زیر ١٢سال _ 1392

  • هستی خسروی
    هستی خسروی
    مقام دوم رده سنی زیر 10 سال1396
    کسب عنوان سومی قهرمانی جهان در رده سنی زیر 8 سال -216
    قهرمان کشور در رده سنی زیر 8 سال دختران - 1394
    نایب قهرمان رده سنی زیر 6 سال جشنواره کشور - 1392

  • محمد صادق نادری
    محمد صادق نادری
    قهرمان مسابقات اماتوزی اسیا- اصفهان 2016
    نایب قهرمان رده سنی زیر 14 سال پسران - 1394

  • محسن ترکان
    محسن ترکان
    نایب قهرمان مسابقات اماتوری اسیا- اصفهان 2016
  • امیرحسین بادکوبی
    امیرحسین بادکوبی
    کسب مقام سوم رده سنی زیر 14 سال کشور در سال 1391
    كسب مقام اول اوپن زنده ياد دكتر نوابي (كرمان -1391)
    نایب قهرمان مسابقات زیر 20 سال کشور در سال 1391
    مقام سوم در رده سنی زیر 12 سال در سال 90-1389

  • علیرضا آقائی
    علیرضا آقائی
    کسب مقام سوم رده سنی زیر 18 سال کشور در سال 1391
    مقام دوم تيمي زير 16 سال اسيا(سريلانكا2012)
    نفر دوم مسابقات قهرمانی کشور در رده سنی زیر 16 سال در سال 90-1389
    تکرار مقام دوم رده سنی زیر 16 سال کشور - سال 91-1390

  • فراز قلعه دار
    فراز قلعه دار
    نايب قهرمان اوپن زنده ياد دكتر نوابي (كرمان - 1391)
    قهرمان کشور در سال 1390 (رده سنی زیر 20سال)

  • استاد فيده پرنيان عباسي
    استاد فيده پرنيان عباسي
    کسب مقام سوم رده سنی زیر 12 سال کشور در سال 1391
    کسب مقام اول مشترک و عنوان استادي فيده مسابقات اسه ان در مسابقات اسه ان 2012
    مقام دوم قهرمانی کشور در رده زیر 10سال- سال 90-1389

  • رامیلا واگوهیان
    رامیلا واگوهیان
    مقام سوم زیر 18 سال 1396
    کسب مقام سوم بازیهای سریع مدارس اسیا در رده سنی زیر 15 سال دختران - تهران 2016
    نایب قهرمان کشور در رده سنی زیر 20 سال دختران - 1394
    نایب قهرمان کشور در رده سنی زیر 18 سال - 1393
    مقام سوم قهرمانی کشور - رده سنی زیر 14 سال - 1392
    مقام دوم زیر 8سال کشور در سال 1388

  • اشکان ازلی
    اشکان ازلی
    نایب قهرمان کشور در رده سنی زیر 16 سال(1392) و راهیابی به مسابقات قهرمانی اسیا(2014)
  • طناز ازلی
    طناز ازلی
    مقام سوم مسابقات قهرمانی بانوان کشور سال 1397 و عضویت در تیم ملی کشور
    نائب قهرمان کشور در رده سنی زیر 18 سال 1397
    مقام دوم مسابقات آسیایی رده سنی زیر 16 سال 2017
    مقام سوم سریع قهرمانی آسیا رده سنی زیر 16 سال 2017
    قهرمان کشور دررده سنی زیر16سال دختران 1395
    نایب قهرمان رده سنی زیر 15 سال دختران مدارس اسیا و کسب عنوان wcm - تهران 2016
    نایب قهرمان کشور در رده سنی زیر 14 سال - 1393

  • فاطمه مشهدی
    فاطمه مشهدی
    کسب مقام سوم زیر 12 سال کشور درسال 1397
    مقام سوم رده سنی زیر 10 سال 1396
    کسب عنوان دومی مسابقات سریع مدارس اسیا در رده سنی زیر 9 سال دختران - تهران 2016
    نایب قهرمان کشور در رده سنی زیر 8 سال دختران - 1394
    قهرمان کشور در جشنواره کشوری رده سنی زیر 6 سال - تهران - 1392

  • کیارش نجفی
    کیارش نجفی
    1390- مقام سوم تیمی دانش اموزان اسیا2011
    قهرمان استات اصفهان در رده سنی زیر 16 سال - 1394

  • خشایار رجبی
    خشایار رجبی
    مقام سوم تیمی دانش اموزان اسیا - 2011
  • امید کریمی
    امید کریمی
    دارنده مدال برنز قهرمانی کشور کم بینایان و نابینایان - 1395 رامسر
  • عسل کاظم زاده
    عسل کاظم زاده
    کسب عنوان بهترین بازیکن ریتینگ دار زیر 1900 بانوان اماتوری اسیا- اصفهان 2016
    قهرمان استان در رده سنی زیر 12 سال - 1393
    راهیابی به فینال قهرمانی کشور بانوان (انتخابی تیم ملی بزرگسالان)1393
    قهرمان استان در رده سني زير 10 سال دختران -1391
    قهرمان استان در رده سنی زیر 20 سال دختران - سال 1390
    مقام هفتم رده سنی زیر 10 سال کشور - سال 91-1390
    مقام چهارم مسابقات قهرمانی کشور رده سنی زیر 8 سال 90-1389

  • ایدا عباسی نفر چهارم کشور در رده سنی زیر 10 سال 91-1390 و قهرمان استان در رده سنی زیر 10 سال دختران
    ایدا عباسی نفر چهارم کشور در رده سنی زیر 10 سال 91-1390 و قهرمان استان در رده سنی زیر 10 سال دختران
    نفر چهارم کشور در رده سنی زیر 10 سال 91-1390
    قهرمان استان در رده سنی زیر 10 سال دختران

  • مسعود ایرانپور
    مسعود ایرانپور
    بهترین بازیکن با ریتینگ زیر 1800 مسابقات اماتوری اسیا- اصفهان 2016
  • علی کدخدائی
    علی کدخدائی
    بهترین بازیکن با ریتینگ زیر 2000 مسابقات اماتوری اسیا- اصفهان 2016
  • محمد جواد نادری
    محمد جواد نادری
    بهترین بازیکن بدون ریتینگ مسابقات اماتوری اسیا- اصفهان 2016
  • نگین ماجد
    نگین ماجد
    کسب عنوان بهترین بازیکن با ریتینگ زیر 1700 مسابقات اماتوری بانوان اسیا-اصفهان 2016
  • قهرمانان استان در سال 1398
    قهرمانان استان در سال 1398
    معرفی قهرمانان مسابقات استان در سال 1398
  • پدرام ناظمی
    پدرام ناظمی
    قهرمان بلیتس استان در سال 1398