رابطه حافظه و افزایش سن

تاریخ ثبت مقاله: 1390/10/28

در بسیاری از بیماران ، تغییرات حافظه به دنبال افزایش سن مورد توجه قرار می گیرد. از آنجا که پزشکان و دانشمندان توجه زیادی به بیماری آلزایمر و زوال عقلی (dementia) مربوط به آن نشان می دهند بیماران نیز بیشتر به تغییرات حافظه ناشی از سن توجه می کنند. وقتی که نتایج یک تحقیق جدید در مورد تشخیص زود هنگام و یا پیشگیری از تغییرات حافظه منتشر می شود بیماران زیادی به کلینیک های مربوطه مراجعه می کنند و در مورد حفظ توانایی های حافظه خود سوالاتی می پرسند.

با افزایش سن ، احتمال از بین بردن رفتن حافظه زیاد می شود. نوع خفیف آن که اختلالات حافظه ناشی از سن نامیده می شود عبارت از درک کاهش حافظه توسط خود بیمار و اثبات کاهش قدرت حافظه توسط تشخیصی استاندارد می باشد. در حدود 40 درصد افراد بالای 65 سال در ایالات متحده به اختلالات حافظه ناشی از سن مبتلا هستند. در هر سال تنها یک درصد این افراد مبتلا به زوال عقلی می شوند. نوع شدیدتر اختلال حافظه عبارتست از اختلالات شناختی خفیف که اغلب با نقصان جدی در حافظه مشخص می شود ولی شدت آن به حدی نیست که در عملکرد فرد ایجاد اختلال نماید این بیماران می توانند به تنهایی و بدون نیاز به دیگران به زندگی خود ادامه دهند. در حدود 10 درصد افراد بالای 65 سال مبتلا به این نوع اختلال در حافظه می باشند و هر سال 15 درصد ان ها مبتلا به آلزایمر می شوند. مطالعات در مورد استفاده از داروها در این مرحله جهت به تعویق انداختن آلزایمر تحت بررسی است. با افزایش سن احتمال ابتلا به آلزایمر نیز زیادتر می شود. اگر چه این بیماری شایع ترین علت زوال عقلی در سال ها آخر زندگی می باشد باید به سایر علل و زوال عقلی ، به خصوص بیماری های عروقی نیز توجه نمود.

از آن جا که تغییرات حافظه ناشی از سن می تواند به علت یک بیماری قابل علاج باشد ، در شرح حال بیمار باید به هر گونه شکایتی در مورد حافظه توجه نمود. در موارد زیر باید به قدرت حافظه بیمار توجه شود :

سن بالای 65 سال

بیماری هایی که خطر زوال عقلی را افزایش میدهند مانند دیابت ، پارکینسون و سکته مغزی

سابقه خانوادگی زوال عقلی.

ابتدا باید تعیین نمود که بیمار در کدامیک از سه گروه اصلی اختلالات حافظه قرار می گیرد ک

  • 1.اختلالات حافظه ناشی از سن

  • 2. اختلالات شناختی خفیف

  • 3. زوال عقلی.

سپس با تست های تشخیصی استاندارد مانند mini – mantal atate exam درجه قدرت حافظه بیمار باید بررسی شود. این تست شامل 30 سوال است که میزان حافظه ،تعیین موقعیت ، توجه ، محاسبه و توانایی های گفتاری و دیداری را می سسنجد. انجام این تست تنها 10 دقیقه طول می کشد و اشکال آن این است که اختلالات حافظه خفیف ومخفی را مشخص نمی کند. تست های دیگری نیز در این زمینه وجود دارند. به عنوان مثال یکی از این تست ها که در افراد تحصیل کرده استفاده می شود تست “ لیست کلمات ” می باشد که در جدول زیر آمده است :

در بررسی قدرت حافظه باید به شروع و سیر اختلالات توجه نمود ، همچنین باید به توسعه انجام معاینات بالینی و ازمایشگاهی علل قابل درمان را جستجو نمود. توجه به داروهایی که بیمار مصرف می کند بسیار مهم است زیرا ممکن است آن ها علت اختلال حافظه بیمار باشند. هنگامی که بیمار در اتاق انتظار است با پرسشنامه ای باید غربالگری در مورد افسردگی انجام شود. تست هایی آزمایشگاهی باید حدالق شامل بررسی تیروئید ، کمبود ویتامین B – 12 کم ، خونی ، بیماری های کبدی و اختلالات متابولیک باشد.

درمان

اگر شدت اختلال حافظه به حدی باشد که تشخیص زوال عقلی داده شود ، باید درمان را با مهار کننده های کولین استراز شروع نمود. در ایالات متحده بسیاری از پزشکان ویتامین E ( 2000 واحد در روز ) سبب کاهش سرعت افت عملکرد حافظه می شود. برای انواع خفیف اختلالات حافظه نیازی به درمان دارویی نیست. تنها عامل موثر در بیماری آلزایمر ، مسایل ژنتیکی نمی باشند لذا بررسی مسایل محیطی از جمله توجه به روش زندگی فرد در کاهش عوامل خطر وجلوگیری از ابتلا سودمند است.

عوامل خطر و فاکتورهای موثر در پیشگیری از پیری مغز

الل (allele) آپولیپوپروتئین E-4 یکی از عوامل ژنتیکی موثر در ایجاد آلزایمر است. هر چقدر میزان بروز این الل بیشتر باشد احتمال بروز آلزایمر بیشتر می شود و سن ابتلا نیز پایین تر می آید. مطالعاتی که بر روی دو قلوهای تک تخمکی انجام شده نشان داده است که در 50 درصد موارد ، آلزایمر در هر دو همزاد بروز می کند. این مساله بیانگر این موضوع است که علاوه بر عوامل ژنتیکی ،عوامل محیطی نیز در این بیماری دخیلند. ضربات شدید مغزی و پایین بودن سطح تحصیلات از عوامل غیر ژنتیکی دخیل در بیماری آلزایمر می باشند. بعضی از عوامل احتمالی محافظت کننده فرد در برابر این بیماری عبارت از استفاده از داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی (NSAID s) ، هورمون درمانی جانشینی در خانم های یائسه (HRT) ، ویتامین های آنتی اکسیدان ، داروهای پایین آورنده قند خون و رژیم های غذایی کم چرب می باشند. البته تاثیر قطعی هیچکدام از عوامل فوق به اثبات نرسیده است.

استراتژی های موثر در حفظ سلامت مغز کاهش استرس

استرس مزمن برای سلامت مغز وحافظه خطرناک است. مطالعات بر روی حیوانات نشان داده است که هورمون های استرس اثرات مخربی بر عملکرد هیپوکامپ ( قسمتی از مغز که در حافظه و یادگیری موثر است ) دارند. مطالعات ب روی انسان نیز نشان داده است که قرار گرفتن در معرض میزان بالای هورمون های استرس به مدت چند روز ، سبب اختلال در حافظه می شود. استرس مزمن می تواند سبب افسردگی و حالات اضطرابی شود که به نوبه خود سبب اختلال در حافظه می گردد.

فعالیت بدنی

مطالعات بر روی حیوانات آزمایشگاهی نشان داده است که اگر حیوانات تحت تجربه به طور مرتب فعالیت جسمانی انجام دهند نرون های جدیدی در هیپوکامپ آن ها به وجود می آید. فعالیت جسمانی سبب افزایش خون رسانی به مغز می شود که به نوببه خود رشد سلول های عصبی را تسریع می کند. مطالعات بر روی افرادی که در سنین بین 20 تا 60 سالگی فعالیت بدنی مناسب داشته اند نشان داده است که احتمال ابتلا به آلزایمر در آن ها کمتر است. این موضوع در اشخاصی که فعالیت های جسمانی هوازی (aerobic) انجام داده اند چشمگیرتر است.

غذای سالم

افراد چاق در معرض خطر ابتلا به دیابت و افزایش فشار خون هستند که به نوبه خود خطر بیماری های عروقی مغز را افزایش می دهند و این بیماری ها منجر به کاهش حافظه و زوال عقلی می گردند. مطالعات اپیدمیولوژییک نشان داده است که مصرف غذاهای حاوی مقادیر اندک چربی ها در دوران جوانی سبب کاهش خطر ابتلا به آلزایمر در سنین پیری می شود. از طرف دیگر بعضی از چربی ها مفید هستند به عنوان مثال مطالعات اخیر نشان داده است غذاهای ساکنین مدیترانه که حاوی مقادیر فراوان روغن زیتون می باشد نقش محافظت کننده در این زمینه دارند. ویتامین های آنتی اکسیدان مانند ویتامین C و E نیز مفیدند ولی دوز مناسب آن ها برای این منظور هنوز معلوم نیست. میوه هایی مانند توت فرنگی ،سنبل کوهی و گوجه فرنگی و سبزیجاتی مانند گل کلم حاوی مقادیر زیادی آنتی اکسیدان هستند. غذاهای حاوی مقادیر بالای کربوهیدرات می توانند خطر ابتلا به دیابت را افزایش دهند که به نوبه خود می تواند سبب سکته مغزی و دمانس عروقی (VASCULAN DEMENTIA ) شود. در مطالعه ای که به تازگی در این زمینه انجام گرفته نشان داده شده است که کاهش وزن ، غذای سالم و فعالیت جسمانی منظم سبب کاهش خطر ابتلا به دیابت نوه اا تا 50 درصد می شود.

فعالیت های مغزی

خطر ابتلا به آلزایمر در افرادی که از نظر مغزی فعال هستند کمتر است. همچنین در گزارشات آمده است که فعالیت مغزی بالا در دهه سوم زندگی سبب عملکرد بهتر مغز در آینده می شود. افرادی که مدت زمان بیشتری را صرف مطالعه کتاب می کنند و آن هایی که مشاغلی دارند که نیاز به فعالیت مغزی بیشتری دارد و نیز اشخاصی که تحصیلات بالاتری دارند دیرتر دچار مشکلات حافظه می شوند. همچنین مطالعه دیگری نشان داده است که فارغ التحصیلان دانشگاه ها در معرض خطر کمتری از ابتلا به آلزایمر هستند. ارتباطات بین سلول های عصبی مغز در افرادی که تحصیلات بالایی دارند بیشتر است.

عوامل دیگر

افرادی که سابقه ضربه مغزی همراه با بیهوشی به مدت بیش از یک ساعت داشته اند دو برابر بیش از بقیه در معرض خطر ابتلا به آلزایمر هستند. مطالعه ای که بر روی فوتبالیست های آماتور و شناگران و دوندگان ( احتمال ضربه مغزی در دو گروه اخیر کمتر است ) انجام گرفت نشان داد 30 درصد فوتبالیست در آینده دچار اختلالات حافظه می شوند و این رقم در مورد دوندگان و شناگران کمتر از 10 درصد است. لذا پیشگیری از ضربه مغزی عامل مهمی در جلوگیری از ابتلا به اختلالات حافظه می باشد. یکی دیگر از عوامل خطر ، سیگار است. در یک بررسی گزارش شده است که خطر ابتلا به آلزایمر در افراد سیگاری دو برابر افرادی است که هرگز سیگار نکشیده اند. به هر حال ، ترک سیگار در هر سنی سبب کاهش خطر ابتلا به بیماری خواهد شد. در گزارش دیگری آمده است که ارتباط بیشتر و نزدیک با مردم ممکن است سبب بهبود عملکرد مغز شود.

منابع ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1. Small GW.what we need to know about age related memory loss. Br Med J. 2002;324: 1502 – 1505.

2. Larabere GJ.Grook TH. Estimated prevalence of age – associated memory impairment derived from standardized tests of memory function. Intl psychogeriatr. 1994;6:95 – 104.

3. peterson RC.Smith GE.Warning SC.Mild cognitive impairment : clinical characterization and out come. Arch Neurol. 1999 ; 58 ; 303 – 308.

دکتر نوید بوذری واحد علمی شرکت پخش هجرت

منبع : سایت فکر نو

نقل از کانون دانش

برای چاپ  را کلیک نمایید.

نظرات

نام

ایمیل   (نمایش داده نخواهد شد)
نظر

حامیان


قهرمانان
  • قهرمانان جهانی - اسیائی و کشوری
    قهرمانان جهانی - اسیائی و کشوری

  • استاد بزرگ شاهین لرپری زنگنه
    استاد بزرگ شاهین لرپری زنگنه
    کسب عنوان برترین بازیکن جوان آسیا از سوی فدراسیون شطرنج آسیا (2016)
    شرکت در مرحله نیمه نهایی مسابقات قهرمانی کشور وراه یابی به فینال مسابقات در سال 1396
    نایب قهرمانی لیگ برتر باشگاهای کشوربه همراه تیم ذوب آهن وکسب مقام اول (میز1) در سال 1395
    کسب اخرین نورم استاد بزرگی در مسابقات المپیادجهانی به همراه تیم ملی بزرگسالان
    کسب مقام سوم قهرمانی جهان در رده سنی زیر 18 سال -2016
    کسب مدال طلای تیمی قهرمانی جهان در المپیاد زیر 16 سال 2015 - مغولستان
    کسب عنوان قهرمانی اسیا در رده سنی زیر 16 سال - 2015(کره جنوبی)
    کسب مقام دوم مشترک اوپن گرجستان 2015
    کسب اولین نورم استادبزرگی در تیرماه 94 (بلغارستان)
    کسب عنوان استادی بین المللی در فروردین 94(تایلند)
    کسب عنوان سومی تیمی مسابقات المپیاد جهانی 2014 مجارستان
    قهرمان اسیا در رده سنی زیر 16 سال -2014- هند
    کسب مدال تیمی مسابقا بین المللی قونیه ترکیه 2014
    کسب مدال برنز تیمی مسابقا بین المللی قونیه ترکیه 2013
    مقام دومی قهرمانی اسیا - رده سنی زیر 14 سال - ایران 2013
    مقام دوم تيمي و كسب مدال نقره ميز 5 در المپياد جهاني زير 16 سال (تركيه - 2012)
    مقام اول تیمی مسابقات قونیه - ترکیه 2012
    قهرمان اسیا در رده سنی زیر 14 سال سريلانكا و کسب مدال تیمی زیر 14 سال
    کسب مدال نقره تیمی سریع زیر 14 سال سریلانکا 2012
    مقام چهارم (مشترک با سوم ) جهان زیر 12 سال برزیل 2011
    قهرمان اسيا زير 12 سال فیلیپین 2011
    مقام ششم جهان زیر 12 سال 2010 یونان
    مقام هفتم جهان زیر 10 سال ترکیه 2009
    قهرمان اسيا زیر 10 سال 2009 هند و همچنین طلای تیمی زیر 10 سال
    مقام اول كشور در رده سني زير 12 سال
    مقام چهارم مسابقات زیر 14 سال قهرمانی جهان 2011
    قهرمان کشوردر سال 90-1389
    کسب مدال طلای asean ویتنام 2009 و اخذ عنوان استادی فیده
    کسب مدال تیمی زیر 10 سال - ویتنام 2008

  • استاد بین المللی  نیما جوانبخت
    استاد بین المللی نیما جوانبخت
    کسب مقام سوم اسیا در رده سنی زیر 20 سال - 2015 قرقیزستان
    کسب مقام قهرمانی کشور در رده سنی زیر 20 سال - 1394
    کسب مقام دومی مسابقات سریع و چهارمی متعارف قهرمانی اسیا - رده سنی زیر 18 سال -ایران 2013
    كسب مقام دوم تيمي در مسابقات المپياد جهاني زير 16 سال (استانبول 2012)
    مقام چهارم زير 16 سال اسيا (2012 سريلانكا)
    مقام اول اسيا در مسابقات سريع و بليتس زير 16 سال اسيا (2012 سريلانكا)
    مقام دوم تيمي زير 16 سال اسيا (2012 سريلانكا)
    مقام ششم مسابقات قهرمانی جهان در رده سنی زیر 16 سال 2011
    قهرمان جشنواره سراسری کشور در سال 90
    مدال نقره زیر 16 سال اسیا فیلیپین 2011
    نفر سوم مسابقات قهرمانی کشور در رده سنی زیر 16 سال
    مدال برنز تیمی المپیاد جهانی2011 - مدال طلای انفرادی المپیاد جهانی 2011
    مدال طلای تیمی مسابقات ازاد ترکیه 2011

  • استاد فیده انوشا مهدیان
    استاد فیده انوشا مهدیان
    مقام اول مسابقات قهرمانی بانوان کشور سال 1397 و عضویت در تیم ملی کشور
    نائب قهرمان کشور در رده سنی زیر16سال 1397
    مقام سوم مسابقات قهرمانی کشور رده زیر 20 سال97
    مقام سوم تیمی المپیاد جهانی شطرنج سال 2018
    نائب قهرمان کشور رده زیر 20 سال کشور 96
    قهرمان کشور در رده سنی زیر 16 سال 1396
    نائب قهرمان مسابقات سریع آسیا رده سنی زیر 20 سال 1396
    نائب قهرمان کشور مرحله اول ودوم رده سنی زیر 14 سال 1395
    نائب قهرمان مرحله اول کشور رده سنی زیر 20سال 1395
    مقام سوم کشور در رده سنی زیر 14 سال دختران - 1394
    قهرمان کشور در رده سنی زیر 20 سال دختران - 1394
    قهرمان کشور در رده سنی زیر 12 سال - 1393
    مقام سوم مسابقات قهرمانی کشور رده سنی زیر ١٢سال _ 1392

  • هستی خسروی
    هستی خسروی
    مقام دوم رده سنی زیر 10 سال1396
    کسب عنوان سومی قهرمانی جهان در رده سنی زیر 8 سال -216
    قهرمان کشور در رده سنی زیر 8 سال دختران - 1394
    نایب قهرمان رده سنی زیر 6 سال جشنواره کشور - 1392

  • محمد صادق نادری
    محمد صادق نادری
    قهرمان مسابقات اماتوزی اسیا- اصفهان 2016
    نایب قهرمان رده سنی زیر 14 سال پسران - 1394

  • محسن ترکان
    محسن ترکان
    نایب قهرمان مسابقات اماتوری اسیا- اصفهان 2016
  • امیرحسین بادکوبی
    امیرحسین بادکوبی
    کسب مقام سوم رده سنی زیر 14 سال کشور در سال 1391
    كسب مقام اول اوپن زنده ياد دكتر نوابي (كرمان -1391)
    نایب قهرمان مسابقات زیر 20 سال کشور در سال 1391
    مقام سوم در رده سنی زیر 12 سال در سال 90-1389

  • علیرضا آقائی
    علیرضا آقائی
    کسب مقام سوم رده سنی زیر 18 سال کشور در سال 1391
    مقام دوم تيمي زير 16 سال اسيا(سريلانكا2012)
    نفر دوم مسابقات قهرمانی کشور در رده سنی زیر 16 سال در سال 90-1389
    تکرار مقام دوم رده سنی زیر 16 سال کشور - سال 91-1390

  • فراز قلعه دار
    فراز قلعه دار
    نايب قهرمان اوپن زنده ياد دكتر نوابي (كرمان - 1391)
    قهرمان کشور در سال 1390 (رده سنی زیر 20سال)

  • استاد فيده پرنيان عباسي
    استاد فيده پرنيان عباسي
    کسب مقام سوم رده سنی زیر 12 سال کشور در سال 1391
    کسب مقام اول مشترک و عنوان استادي فيده مسابقات اسه ان در مسابقات اسه ان 2012
    مقام دوم قهرمانی کشور در رده زیر 10سال- سال 90-1389

  • رامیلا واگوهیان
    رامیلا واگوهیان
    مقام سوم زیر 18 سال 1396
    کسب مقام سوم بازیهای سریع مدارس اسیا در رده سنی زیر 15 سال دختران - تهران 2016
    نایب قهرمان کشور در رده سنی زیر 20 سال دختران - 1394
    نایب قهرمان کشور در رده سنی زیر 18 سال - 1393
    مقام سوم قهرمانی کشور - رده سنی زیر 14 سال - 1392
    مقام دوم زیر 8سال کشور در سال 1388

  • اشکان ازلی
    اشکان ازلی
    نایب قهرمان کشور در رده سنی زیر 16 سال(1392) و راهیابی به مسابقات قهرمانی اسیا(2014)
  • طناز ازلی
    طناز ازلی
    مقام سوم مسابقات قهرمانی بانوان کشور سال 1397 و عضویت در تیم ملی کشور
    نائب قهرمان کشور در رده سنی زیر 18 سال 1397
    مقام دوم مسابقات آسیایی رده سنی زیر 16 سال 2017
    مقام سوم سریع قهرمانی آسیا رده سنی زیر 16 سال 2017
    قهرمان کشور دررده سنی زیر16سال دختران 1395
    نایب قهرمان رده سنی زیر 15 سال دختران مدارس اسیا و کسب عنوان wcm - تهران 2016
    نایب قهرمان کشور در رده سنی زیر 14 سال - 1393

  • فاطمه مشهدی
    فاطمه مشهدی
    کسب مقام سوم زیر 12 سال کشور درسال 1397
    مقام سوم رده سنی زیر 10 سال 1396
    کسب عنوان دومی مسابقات سریع مدارس اسیا در رده سنی زیر 9 سال دختران - تهران 2016
    نایب قهرمان کشور در رده سنی زیر 8 سال دختران - 1394
    قهرمان کشور در جشنواره کشوری رده سنی زیر 6 سال - تهران - 1392

  • کیارش نجفی
    کیارش نجفی
    1390- مقام سوم تیمی دانش اموزان اسیا2011
    قهرمان استات اصفهان در رده سنی زیر 16 سال - 1394

  • خشایار رجبی
    خشایار رجبی
    مقام سوم تیمی دانش اموزان اسیا - 2011
  • امید کریمی
    امید کریمی
    دارنده مدال برنز قهرمانی کشور کم بینایان و نابینایان - 1395 رامسر
  • عسل کاظم زاده
    عسل کاظم زاده
    کسب عنوان بهترین بازیکن ریتینگ دار زیر 1900 بانوان اماتوری اسیا- اصفهان 2016
    قهرمان استان در رده سنی زیر 12 سال - 1393
    راهیابی به فینال قهرمانی کشور بانوان (انتخابی تیم ملی بزرگسالان)1393
    قهرمان استان در رده سني زير 10 سال دختران -1391
    قهرمان استان در رده سنی زیر 20 سال دختران - سال 1390
    مقام هفتم رده سنی زیر 10 سال کشور - سال 91-1390
    مقام چهارم مسابقات قهرمانی کشور رده سنی زیر 8 سال 90-1389

  • ایدا عباسی نفر چهارم کشور در رده سنی زیر 10 سال 91-1390 و قهرمان استان در رده سنی زیر 10 سال دختران
    ایدا عباسی نفر چهارم کشور در رده سنی زیر 10 سال 91-1390 و قهرمان استان در رده سنی زیر 10 سال دختران
    نفر چهارم کشور در رده سنی زیر 10 سال 91-1390
    قهرمان استان در رده سنی زیر 10 سال دختران

  • مسعود ایرانپور
    مسعود ایرانپور
    بهترین بازیکن با ریتینگ زیر 1800 مسابقات اماتوری اسیا- اصفهان 2016
  • علی کدخدائی
    علی کدخدائی
    بهترین بازیکن با ریتینگ زیر 2000 مسابقات اماتوری اسیا- اصفهان 2016
  • محمد جواد نادری
    محمد جواد نادری
    بهترین بازیکن بدون ریتینگ مسابقات اماتوری اسیا- اصفهان 2016
  • نگین ماجد
    نگین ماجد
    کسب عنوان بهترین بازیکن با ریتینگ زیر 1700 مسابقات اماتوری بانوان اسیا-اصفهان 2016
  • قهرمانان استان در سال 1398
    قهرمانان استان در سال 1398
    معرفی قهرمانان مسابقات استان در سال 1398
  • پدرام ناظمی
    پدرام ناظمی
    قهرمان بلیتس استان در سال 1398