مروری بر تاریخ تقلب در شطرنج

تاریخ ثبت مقاله: 1390/07/11

پایگاه شطرنج منتشر کرد؛

مروری بر تاریخ تقلب در شطرنج

یک ماه از اتفاقات و حوادث دنیای شطرنج گذشت بدون آنکه خبری از تقلب در آن باشد! این مسئله بسیار حساس شده است در حالیکه چیز تازه ای نیست.فردریک فریدل در سال ۲۰۰۱ مقاله ای را در کتاب پیشرفت در نرم افزار شطرنجی ۹ نگاشت او در این مقاله اشکال مختلفی از سوء استفادههای غیر مجاز در شطرنج را بر شمرد،یک دهه بعد این موضوع به بحث روز در شطرنج تبدیل شده است.در این نوشتار که در ۵ بخش خدمتتان عرضه می شود نگاهی خواهیم داشت به تاریخ تقلب در شطرنج که بخش اول آن را ملاحظه می فرمایید.

 

تقلب در شطرج - بخش اول

این نوشتار در کتاب پیشرفت در نرم افزار شطرنجی ۹ به قلم پروفسور "اچ،جی،ون درهریک" استاد دانشگاه "مستریخت" و "بی،مونین" و دانشگاه "پدربوم" نگاشته شده است.این کتاب توسط انتشارات دانشگاه "مستریخت" در سال ۲۰۰۱ (نوشته و ارائه شده در سال ۲۰۰) به زیور طبع آراسته شده است.این نوشتار همراه با ویرایش و تصاویری تکمیل شده است.

 

چکیده مطلب

امروزه همه بازیکنان شطرنج از رایانه در بازی شطرنج استفاده می بردند.این استفاده به عنوان پیشرفتی عظیم واما مسئله ساز برای بازی شطرنج شده است. 

این نوشتار فهرستی از اشکال مختلف تقلب در تاریخ شطرنج و از جمله اتفاقاتی را که در بازیهای تمرینی اتفاق افتاده است را بیان می کند.رایجترین نوع تقلب در تاریخ شطرنج را عنوان می کند و در پایان موارد تقلب در سطح بالای شطرنج را مورد توجه قرار می دهد.این موارد چگونه بوجود می آیند و چگونه می توان از وقوع آنها در این سطح جلوگیری کرد؟ تا به اکنون راه حل روشنی پیدا نشده است و مسائل تقلب به عنوان یک مسئله جدی باقی است و در آینده ای نزدیک به عنوان یک معضل مهم در دنیای شطرنج قابل ملاحظه خواهد بود.

پیشگفتار

محتمل است که مسئله تقلب در شطرنج یک مسئله جدیدی نیست.این مسئله به عنوان یک مسئله حساس در عصر حاضر مورد توجه است.نباید فراموش کرد که معضل تقلب در شطرنج از گذشته وجود داشته است.شاید بازیکنان متقلب در تاریخ شطرنج از زمان اختراع این بازی به تاریخ ۶۰۰ سال بعد از تولد مسیح ظهور کرده اند و تقلب در شطرنج در سراسر تاریخ تا به اکنون به صورت تغییر ناپذیری کم و یا زیاد تا به امروز ادامه یافته است.

اشکال مختلف تقلب در شطرنج عبارتند از:

۱-دستکاری در وضعیت بازی(حذف و یا تعویض مهره های بازی،حرکت دادن بیش از یک مهره در نوبت بازی و ... )

۲-بازنده شدن و یا قبول تساوی در عوض دریافت برخی امتیازات.این شکل از تقلب در بسیاری از مسابقات بین المللی مرسوم است.

۳-مشاوره گرفتن از بازیکنان قویتر در حین بازی.شوربختانه این نوع از تقلب در بسیاری از مسابقات به ویژه مسابقات تیمی انجام می شود به طوریکه بازیکنان میزهای بالاتر به کمک هم تیمیهایشان در میزهای پایینتر برای کسب نتیجه می آیند و یا در حقیقت یک بازیکن از تیمی دیگر برای کمک به بازیکنی که در مقابل حریف قویتر قرار می گیرد، می شتابد.

۴-سایر شیوه های گوناگون تقلب در شطرنج:

در نیمه های قرن گذشته ما نمونه هایی  مبهم از تمارین توسط اساتید را داشته ایم.مشهورترین این نمونه ها که به طور یقین توسط: "لوسنا" (سعی کنید با حریفی که در حین بازی چیزی می خورد و یا می نوشد بازی کنید) و "روی لوپز"(صفحه شطرنج را طوری قرار دهید که نور خورشید به صورت حریف بتابد) نقل شده است.نمونه های تازه تر چنین عنوان شده است که: حیواناتی نظیر گربه را به محل مسابقه با علم به اینکه حریف نسبت به آن آلرژی دارد را به محل مسابقه ببرید!(ادعا شده است که  "آلخین"از این حربه استفاده کرده است). کشیدن و یا تهدید به کشیدن سیگار (داستان معروف "ویدمار" در رویارویی با نیمزوویچ)،وول خوردن سر میز،زمزمه کردن،نا مرتب قرار دادن مهره ها بر روی خانه های شطرنج با علم به اینکه حریف در این مورد وسواس داشته باشد و  به کار گیری حقه های بیشمار دیگر.

۱.۱ کلاهبرداری از نوع کلاسیک

در شطرنج  مهم است که بین تقلب و کلاهبرداری را مجزا ساخت به طوریکه کلاهبرداری یک روش قانونی برای شیره مالیدن سرحریف بدون زیر پا گذاشتن قوانین شطرنج است.مثالهایی از این نوع را ملاحظه فرمایید:

سال ۱۹۸۵ "نایجل شورت" ۱۵ ساله در یک جدول استاد بزرگی شرکت داشت.در دور ششم استاد بزرگ بلغاری "ایوان رادولف" را با مهره سفید متوقف کرد،در این دیدار بازیکنان به وضعیت زیر رسیدند.تنها راه حل باقی مانده برای "رادولف" تسلیم شدن است.او با زیرکی دریافت که حریف جوانش کم تجربه است و از حقه زیر استفاده کرد:

Short,Nigel D (2440) - Radulov,Ivan (2465) [A36]
Hamburg op Hamburg (6), 1981

38...Qf3 39.Rxd7 Qd1+ 40.Kg2.

این حرکت به سرعت انجام شد،سیاه دریافته بود که طرح کیش دائم را در آستین دارد.و هم اکنون دامی را گستراند:

 40...Qe2+.

به طور طبیعی "نایجل" انتظار داشت که حریف کیشهایی را در خانه های d2 و یا c2  خواهد داد . این حرکات با 41.Kh3 پاسخ داده خواهد شد و پس از آن حریف چاره ای جز تسلیم نخواهد داشت.

خوشبختانه "نایجل" در دام حریف نیفتاد و هنگامی که دانست که حریف چه دامی برایش تدارک دیده است او را به روشی جالب تنبیه کرد.در این هنگام او در تفکری عمیق فرو رفت.جمعیتی از تماشاچیان در حال نظاره بازی بودند و همه شروع به خندیدن کردند. "رادولف" چاره ای جز خنده هایی نشان از کم آوردن  نداشت و دستش را به علامت تسلیم دراز کرد."نایجل" حرکت:

41.Qxe2

را قبل از قبول باخت حریف بازی کرد.

1.2 نمونه ای موثق از تقلب

یک نمونه موثق از تقلب ثبت شده در طول مسابقه ای در زاگرب اتفاق افتاد،جایی که "فیشر" بالاتر از "اسمیسلوف،پتروسیان و کورچنوی" در جدول رده بندی مسابقات قرار داشت.استاد بزرگ غیر قابل مهار آمریکایی در بازی مقابل "کواسوویچ" دام زیر را تدارک دید: 

Fischer,Robert James - Kovacevic,Vlatko [C15]
Rovinj/Zagreb Zagreb (8), 21.04.1970
1.e4 e6 2.d4 d5 3.Nc3 Bb4 4.a3 Bxc3+ 5.bxc3 dxe4 6.Qg4 Nf6 7.Qxg7 Rg8 8.Qh6 Nbd7 9.Ne2 b6 10.Bg5 Qe7 11.Qh4 Bb7 12.Ng3 h6 13.Bd2 0-0-0 14.Be2 Nf8 15.0-0 Ng6 16.Qxh6 Rh8 17.Qg5 Rdg8 18.f3

به نظر می رسد که سیاه بعد از ادامه:

 18...Nh4 19.Qe5 Nd7 20.Qf4 Nxg2 21.Kxg2 Rh4

می تواند برنده شود و سفید یا باید وزیر دهد و یا مات شود: 

 22.Qe3 Rxh2+ 23.Kxh2 Qh4+ 24.Kg1 Rxg3+ 25.Kf2 Rg8#.

به هر حال،"پتروسیان" و "کورچنوی" که در حال تماشای بازی بودند از دامی که "فیشر" برای حریف تدارک دیده بود آگاه شدند: 

 18...Nh4 19.fxe4! Rxg5 20.Bxg5

و سفید برنده است.همسر پتروسیان که در اینگونه موارد به عنوان همدست شوهرش در تاریخ شطرنج مشهور است، تجزیه و تحلیل دو استاد بزرگ را دنبال می کرد.به خاطر لجاجت با "کورچنوی"، با شتاب به طرف میز بازی رفت و به صورت زمزمه "کواسوویچ" را از این دام آگاه کرد.کواسوویچ حرکت: 

18...e3

 را بازی کرد و در ادامه "فیشر" که نقشه هایش نقش بر آب شده بود، بازی را باخت.این تنها باخت "فیشر" در طول 17 دور مسابقات بود، هر چند که در آن دوره از مسابقات، مقام اولی را با 2 امتیاز اختلاف نسبت به "کورچنوی" و "اسمیسلوف" به دست آورد(پتروسیان با نیم امتیاز اختلاف در مکان بعدی قرار گرفت.)

بخش دوم این مقاله به زودی...

 

 

 

 

 


مرتبط:

نظرات

نام

ایمیل   (نمایش داده نخواهد شد)
نظر

حامیان


قهرمانان
  • قهرمانان جهانی - اسیائی و کشوری
    قهرمانان جهانی - اسیائی و کشوری

  • استاد بزرگ شاهین لرپری زنگنه
    استاد بزرگ شاهین لرپری زنگنه
    کسب عنوان برترین بازیکن جوان آسیا از سوی فدراسیون شطرنج آسیا (2016)
    شرکت در مرحله نیمه نهایی مسابقات قهرمانی کشور وراه یابی به فینال مسابقات در سال 1396
    نایب قهرمانی لیگ برتر باشگاهای کشوربه همراه تیم ذوب آهن وکسب مقام اول (میز1) در سال 1395
    کسب اخرین نورم استاد بزرگی در مسابقات المپیادجهانی به همراه تیم ملی بزرگسالان
    کسب مقام سوم قهرمانی جهان در رده سنی زیر 18 سال -2016
    کسب مدال طلای تیمی قهرمانی جهان در المپیاد زیر 16 سال 2015 - مغولستان
    کسب عنوان قهرمانی اسیا در رده سنی زیر 16 سال - 2015(کره جنوبی)
    کسب مقام دوم مشترک اوپن گرجستان 2015
    کسب اولین نورم استادبزرگی در تیرماه 94 (بلغارستان)
    کسب عنوان استادی بین المللی در فروردین 94(تایلند)
    کسب عنوان سومی تیمی مسابقات المپیاد جهانی 2014 مجارستان
    قهرمان اسیا در رده سنی زیر 16 سال -2014- هند
    کسب مدال تیمی مسابقا بین المللی قونیه ترکیه 2014
    کسب مدال برنز تیمی مسابقا بین المللی قونیه ترکیه 2013
    مقام دومی قهرمانی اسیا - رده سنی زیر 14 سال - ایران 2013
    مقام دوم تيمي و كسب مدال نقره ميز 5 در المپياد جهاني زير 16 سال (تركيه - 2012)
    مقام اول تیمی مسابقات قونیه - ترکیه 2012
    قهرمان اسیا در رده سنی زیر 14 سال سريلانكا و کسب مدال تیمی زیر 14 سال
    کسب مدال نقره تیمی سریع زیر 14 سال سریلانکا 2012
    مقام چهارم (مشترک با سوم ) جهان زیر 12 سال برزیل 2011
    قهرمان اسيا زير 12 سال فیلیپین 2011
    مقام ششم جهان زیر 12 سال 2010 یونان
    مقام هفتم جهان زیر 10 سال ترکیه 2009
    قهرمان اسيا زیر 10 سال 2009 هند و همچنین طلای تیمی زیر 10 سال
    مقام اول كشور در رده سني زير 12 سال
    مقام چهارم مسابقات زیر 14 سال قهرمانی جهان 2011
    قهرمان کشوردر سال 90-1389
    کسب مدال طلای asean ویتنام 2009 و اخذ عنوان استادی فیده
    کسب مدال تیمی زیر 10 سال - ویتنام 2008

  • استاد بین المللی  نیما جوانبخت
    استاد بین المللی نیما جوانبخت
    کسب مقام سوم اسیا در رده سنی زیر 20 سال - 2015 قرقیزستان
    کسب مقام قهرمانی کشور در رده سنی زیر 20 سال - 1394
    کسب مقام دومی مسابقات سریع و چهارمی متعارف قهرمانی اسیا - رده سنی زیر 18 سال -ایران 2013
    كسب مقام دوم تيمي در مسابقات المپياد جهاني زير 16 سال (استانبول 2012)
    مقام چهارم زير 16 سال اسيا (2012 سريلانكا)
    مقام اول اسيا در مسابقات سريع و بليتس زير 16 سال اسيا (2012 سريلانكا)
    مقام دوم تيمي زير 16 سال اسيا (2012 سريلانكا)
    مقام ششم مسابقات قهرمانی جهان در رده سنی زیر 16 سال 2011
    قهرمان جشنواره سراسری کشور در سال 90
    مدال نقره زیر 16 سال اسیا فیلیپین 2011
    نفر سوم مسابقات قهرمانی کشور در رده سنی زیر 16 سال
    مدال برنز تیمی المپیاد جهانی2011 - مدال طلای انفرادی المپیاد جهانی 2011
    مدال طلای تیمی مسابقات ازاد ترکیه 2011

  • استاد فیده انوشا مهدیان
    استاد فیده انوشا مهدیان
    مقام اول مسابقات قهرمانی بانوان کشور سال 1397 و عضویت در تیم ملی کشور
    نائب قهرمان کشور در رده سنی زیر16سال 1397
    مقام سوم مسابقات قهرمانی کشور رده زیر 20 سال97
    مقام سوم تیمی المپیاد جهانی شطرنج سال 2018
    نائب قهرمان کشور رده زیر 20 سال کشور 96
    قهرمان کشور در رده سنی زیر 16 سال 1396
    نائب قهرمان مسابقات سریع آسیا رده سنی زیر 20 سال 1396
    نائب قهرمان کشور مرحله اول ودوم رده سنی زیر 14 سال 1395
    نائب قهرمان مرحله اول کشور رده سنی زیر 20سال 1395
    مقام سوم کشور در رده سنی زیر 14 سال دختران - 1394
    قهرمان کشور در رده سنی زیر 20 سال دختران - 1394
    قهرمان کشور در رده سنی زیر 12 سال - 1393
    مقام سوم مسابقات قهرمانی کشور رده سنی زیر ١٢سال _ 1392

  • هستی خسروی
    هستی خسروی
    مقام دوم رده سنی زیر 10 سال1396
    کسب عنوان سومی قهرمانی جهان در رده سنی زیر 8 سال -216
    قهرمان کشور در رده سنی زیر 8 سال دختران - 1394
    نایب قهرمان رده سنی زیر 6 سال جشنواره کشور - 1392

  • محمد صادق نادری
    محمد صادق نادری
    قهرمان مسابقات اماتوزی اسیا- اصفهان 2016
    نایب قهرمان رده سنی زیر 14 سال پسران - 1394

  • محسن ترکان
    محسن ترکان
    نایب قهرمان مسابقات اماتوری اسیا- اصفهان 2016
  • امیرحسین بادکوبی
    امیرحسین بادکوبی
    کسب مقام سوم رده سنی زیر 14 سال کشور در سال 1391
    كسب مقام اول اوپن زنده ياد دكتر نوابي (كرمان -1391)
    نایب قهرمان مسابقات زیر 20 سال کشور در سال 1391
    مقام سوم در رده سنی زیر 12 سال در سال 90-1389

  • علیرضا آقائی
    علیرضا آقائی
    کسب مقام سوم رده سنی زیر 18 سال کشور در سال 1391
    مقام دوم تيمي زير 16 سال اسيا(سريلانكا2012)
    نفر دوم مسابقات قهرمانی کشور در رده سنی زیر 16 سال در سال 90-1389
    تکرار مقام دوم رده سنی زیر 16 سال کشور - سال 91-1390

  • فراز قلعه دار
    فراز قلعه دار
    نايب قهرمان اوپن زنده ياد دكتر نوابي (كرمان - 1391)
    قهرمان کشور در سال 1390 (رده سنی زیر 20سال)

  • استاد فيده پرنيان عباسي
    استاد فيده پرنيان عباسي
    کسب مقام سوم رده سنی زیر 12 سال کشور در سال 1391
    کسب مقام اول مشترک و عنوان استادي فيده مسابقات اسه ان در مسابقات اسه ان 2012
    مقام دوم قهرمانی کشور در رده زیر 10سال- سال 90-1389

  • رامیلا واگوهیان
    رامیلا واگوهیان
    مقام سوم زیر 18 سال 1396
    کسب مقام سوم بازیهای سریع مدارس اسیا در رده سنی زیر 15 سال دختران - تهران 2016
    نایب قهرمان کشور در رده سنی زیر 20 سال دختران - 1394
    نایب قهرمان کشور در رده سنی زیر 18 سال - 1393
    مقام سوم قهرمانی کشور - رده سنی زیر 14 سال - 1392
    مقام دوم زیر 8سال کشور در سال 1388

  • اشکان ازلی
    اشکان ازلی
    نایب قهرمان کشور در رده سنی زیر 16 سال(1392) و راهیابی به مسابقات قهرمانی اسیا(2014)
  • طناز ازلی
    طناز ازلی
    مقام سوم مسابقات قهرمانی بانوان کشور سال 1397 و عضویت در تیم ملی کشور
    نائب قهرمان کشور در رده سنی زیر 18 سال 1397
    مقام دوم مسابقات آسیایی رده سنی زیر 16 سال 2017
    مقام سوم سریع قهرمانی آسیا رده سنی زیر 16 سال 2017
    قهرمان کشور دررده سنی زیر16سال دختران 1395
    نایب قهرمان رده سنی زیر 15 سال دختران مدارس اسیا و کسب عنوان wcm - تهران 2016
    نایب قهرمان کشور در رده سنی زیر 14 سال - 1393

  • فاطمه مشهدی
    فاطمه مشهدی
    کسب مقام سوم زیر 12 سال کشور درسال 1397
    مقام سوم رده سنی زیر 10 سال 1396
    کسب عنوان دومی مسابقات سریع مدارس اسیا در رده سنی زیر 9 سال دختران - تهران 2016
    نایب قهرمان کشور در رده سنی زیر 8 سال دختران - 1394
    قهرمان کشور در جشنواره کشوری رده سنی زیر 6 سال - تهران - 1392

  • کیارش نجفی
    کیارش نجفی
    1390- مقام سوم تیمی دانش اموزان اسیا2011
    قهرمان استات اصفهان در رده سنی زیر 16 سال - 1394

  • خشایار رجبی
    خشایار رجبی
    مقام سوم تیمی دانش اموزان اسیا - 2011
  • امید کریمی
    امید کریمی
    دارنده مدال برنز قهرمانی کشور کم بینایان و نابینایان - 1395 رامسر
  • عسل کاظم زاده
    عسل کاظم زاده
    کسب عنوان بهترین بازیکن ریتینگ دار زیر 1900 بانوان اماتوری اسیا- اصفهان 2016
    قهرمان استان در رده سنی زیر 12 سال - 1393
    راهیابی به فینال قهرمانی کشور بانوان (انتخابی تیم ملی بزرگسالان)1393
    قهرمان استان در رده سني زير 10 سال دختران -1391
    قهرمان استان در رده سنی زیر 20 سال دختران - سال 1390
    مقام هفتم رده سنی زیر 10 سال کشور - سال 91-1390
    مقام چهارم مسابقات قهرمانی کشور رده سنی زیر 8 سال 90-1389

  • ایدا عباسی نفر چهارم کشور در رده سنی زیر 10 سال 91-1390 و قهرمان استان در رده سنی زیر 10 سال دختران
    ایدا عباسی نفر چهارم کشور در رده سنی زیر 10 سال 91-1390 و قهرمان استان در رده سنی زیر 10 سال دختران
    نفر چهارم کشور در رده سنی زیر 10 سال 91-1390
    قهرمان استان در رده سنی زیر 10 سال دختران

  • مسعود ایرانپور
    مسعود ایرانپور
    بهترین بازیکن با ریتینگ زیر 1800 مسابقات اماتوری اسیا- اصفهان 2016
  • علی کدخدائی
    علی کدخدائی
    بهترین بازیکن با ریتینگ زیر 2000 مسابقات اماتوری اسیا- اصفهان 2016
  • محمد جواد نادری
    محمد جواد نادری
    بهترین بازیکن بدون ریتینگ مسابقات اماتوری اسیا- اصفهان 2016
  • نگین ماجد
    نگین ماجد
    کسب عنوان بهترین بازیکن با ریتینگ زیر 1700 مسابقات اماتوری بانوان اسیا-اصفهان 2016
  • قهرمانان استان در سال 1398
    قهرمانان استان در سال 1398
    معرفی قهرمانان مسابقات استان در سال 1398
  • پدرام ناظمی
    پدرام ناظمی
    قهرمان بلیتس استان در سال 1398