انتخاب گزیده از مقاله : پدر شطرنج ایران هم رفت ...استاد پیشکسوت محمد زارعی

تاریخ ثبت مقاله: 1389/07/27

انتخاب گزیده ای از مقاله : پدر شطرنج ایران هم رفت ...استاد پیشکسوت محمد زارعی



پدر شطرنج ایران هم رفت ...
استاد پیشکسوت محمد زارعی

در ساعات آغازین بامداد جمعه گذشته، استاد عبدالحسین نوابی (1389-1299) پدر شطرنج ایران چشم از جهان فرو بست و به دیار باقی شتافت. زنده یاد نوابی به مدت 10 سال از سال 1347 تا سال 1357 رئیس فدراسیون شطرنج ایران بود. وی همزمان با ریاست فدراسیون شطرنج ایران، ریاست کنفدراسیون شطرنج غرب آسیا را نیز بر عهده داشت.

شطرنج ایران برای اولین بار در زمان ریاست استاد نوابی صاحب سه استاد بین المللی شد. (خسرو هرندی، مهرشاد شریف و کامران شیرازی)

از شادروان نوابی چندین جلد کتاب نفیس شطرنجی نظیر "همانند استاد بزرگ فکر کنید" (ترجمه) و سیر شطرنج ایران در جهان (تالیف) به یادگار مانده است. شادروان نوابی با قلم روان و نثر دلنشین خود که یکی از بنیانگذاران نشریه شطرنجی در ایران است، سمت استادی بر صاحب قلم دارد.

استاد با عضویت در اولین تیم ملی تاریخ شطرنج ایران به المپیاد جهانی 1956 مسکو رفت. وی همچنین در المپیاد 1958 مونیخ برای تیم ملی کشورمان دست به مهره شد و در المپیاد 1962 وارنا نیز حضور داشت.  


استاد بزرگ نیکلاس روسیمیلو  
0.5-0.5  عبدالحسین نوابی
نوابی در دور سوم المپیاد 1958 مونیخ تنها تساوی تیم ملی ایران را از تیم ملی امریکا
که در آن بزرگانی همچون رشوسکی، لومباردی و اوانس عضویت داشتند گرفت.

مشاهده تمامی بازی های استاد نوابی در المپیادهای جهانی

به واسطه داشتن تحصیلات آکادمیک ریاضیات از دانشگاه تهران که دانش وی مورد توجه زنده یاد دکتر حسابی و شادروان پروفسور هشترودی نیز قرار گرفته بود، ریاضیات را با شطرنج تلفیق نمود. وی اکثر مسائل ریاضی را بدون قلم و کاغذ، ذهنی حل می نمود.

این اواخر غم فراق نازنینانش در غربت چنان در دلش بود که با هیچ فرمول و معادلات ریاضی قابل حل نبود و نیز به دردانه دخترش "شیرین" آنچنان وابسته و دلبسته که وقتی از او حرف می زد، برق چشمانش مخاطب را می گرفت ...

تعصب استاد به ایران و ایرانی مثال زدنی بود. در تحقیقات چندین ساله اش نشان داد تولد شطرنج جایی نیست جز ایران که به هندوستان و اروپا تسری پیدا کرده است و این را به دکتر "ماکس ایوه" و "فلورنسیو کامپومانس" روئسای سابق فدراسیون بین المللی شطرنج تفهیم کرده بود. 

در دوران تحریم، عضویت فدراسیون شطرنج ایران در فدراسیون بین المللی به حالت تعلیق درآمد که پس از پیام نوزدهم شهریور سال 1367 امام خمینی (ره)، رفع تعلیق کار آسانی نبود. اما جدیت و پیگیری استاد نوابی موجب شد تا دوست دیرینه اش کامپومانس [رئیس وقت فیده] دستور رفع تعلیق را صادر نماید.


در این تصویر استاد نوابی کتابش را به دوست دیرینه اش کامپومانس اهدا می نماید

استاد، فدراسیون شطرنج را خانه دوم خود می دانست که متاسفانه در سال های اخیر به علت بیماری و بستری بودن در منزل قادر نبود به فدراسیون برود که این موضوع باعث تالم خاطر پیرمرد بود. دست سرنوشت چنین رقم زد که استاد در راه سفر ابدی (بهشت زهرا) به فدراسیون برده شود تا با دوستان شطرنجی دیدار تا قیامت بگوید.

استاد شیرین نوابی قهرمان سابق ایران و عضو چندین ساله تیم ملی از دست پرورده های پدر است. وی که در مراسم خاکسپاری نتوانست ناظر تدفین پدر و استاد خویش باشد، در آغوش مادر به آرامی می گریست و افکارش را با حقیقتی تلخ گره می زد.

 

در سال 1383 با استاد گپ دوستانه داشتم که در ستون ثابت شطرنج مجله کیهان ورزشی به چاپ سپرده شد که در بخش ذیل عیناً با قلم استاد نوابی مجدداً از نظرتان می گذرد.

روحش شاد و یادش گرامی باد ...

در همان دوران کودکی با شطرنج آشنا شدم. در منزل ما شطرنج وجود داشت و اهل خانواده به آن می پرداختند. به نظر من شطرنج متعلق به ایران و در حقیقت یکی از هدایای نفیس ایرانیان به جهانیان است بنابراین جای تعجبی ندارد که در آن سال ها شطرنج در منازل وجود داشته است. البته آن زمان شطرنج را با قوائد دیگری بازی می کردیم مثلاً پیاده همیشه یک خانه به جلو می رفت و هنگامی که شاه کیش می شد حق قلعه رفتن را از دست می داد. شاید برایتان جالب باشد بدانید که حتی در اولین مسابقاتی که در ایران برگزار می شد نیز شطرنج با همین قوائد بازی شد [!!] البته بعد از سال 1330 کم کم قوانین بین المللی در شطرنج ایران رعایت شد.

در سال 1316 در رشته فیزیک وارد دانشگاه تهران شدم و افتخار شاگردی پروفسور حسابی را یافتم ولی در همان ابتدا متوجه علاقه و استعداد خود در رشته ریاضی شده و تغییر رشته دادم و در مدت چهار سال موفق به اخذ لیسانس ریاضیات شدم. در این مدت افتخار شاگردیپروفسور هشترودی را داشتم و این بود که به توصیه ایشان پس از اتمام رشته ریاضی در سال 1320 وارد رشته معماری شدم و تا سال 1327 ضمن تدریس در رشته ریاضی دانشجوی معماری بودم.

فدراسیون شطرنج در اواخر دهه بیست (1329) تاسیس شد و در سال 1321 نیز به عضویت فدراسیون بین المللی در آمد ولی تا سال ها فعالیت چندانی نداشت و مختصر فعالیت آن به تهران بود مثلاً در مسابقاتی که در سال 1333 در تهران برگزار شد بنده اول شدم البته قبل از این نیز دوستان دیگر مانند ابراهیم حائری و مهندس سهیل اول شده بودند.

ولی اولین دوره رسمی قهرمانی تهران که از طرف فدراسیون شطرنج برگزار شد در سال 1334 آقای عباس لطفی به مقام قهرمانی دست یافتند و سال بعد (1335) اولین دوره مسابقات قهرمانی کشور برگزار شد که مرحوم یوسف صفوت اول شد.

اولین دوره مسابقاتی که ما شرکت کردیم در همان سال 1335 بود. المپیاد جهانی مسکو در سال 1956 میلادی. اعضای تیم ما در آن المپیاد چنین بود: 1- یوسف صفوت، 2- خشایار مصطفوی، 3- عبدالحسین نوابی، 4- عباس لطفی، 5- جمال الدین عصار و میخائیل نظریان.

شرکت در آن مسابقات و دیدار بزرگان شطرنج جهان و مشاهده بازی های آنان از نزدیک برای ما بسیار مفید و آموزنده بود. جالب است بدانید تیم شطرنج شوروی که آن سال قهرمان المپیاد شد عبارت بودند از باتوینیک، اسمیسلوف، کرس، برونشتاین، گلر و کوتوف. یکی از مهمترین نکاتی که می توان به آن اشاره کرد انتخاب چند بازی یوسف صفوت در کتاب بازی های منتخب این مسابقات بود.

علاوه بر حضور در المپیاد 1956 مسکو در المپیادهای 1958 مونیخ و وارنا 1962 به عنوان بازیکن تیم ملی را همراهی کردم. از سال 1347 تا 1357 مسئول فدراسیون شطرنج بودم که در این سال ها برای رشد و اعتلای شطرنج کشور تمام تلاشم را کردم. از جمله ابتکار برگزاری مسابقات لیگ قاره ای را که از استرالیا تا ایران را پوشش می داد. باعث افتخار است که در آن دوران سه استاد بین المللی قوی در شطرنج ایران متولد شد. (هرندی، شریف و شیرازی)

نکته بسیار جالبی که می خواهم برایتان بازگو کنم این است که شطرنج با سایر رشته ها یک تفاوت آشکار دارد که هیچ کدام از شما جوان تر ها به آن توجه نکرده اید و آن این که من به عنوان یک علاقه مند شطرنج می توانم در این سن و سال به شطرنج بپردازم و هر روز ساعت ها وقتم را به بررسی بازی ها، بازی کردن با کامپیوتر و دوستان اختصاص می دهم و از این بابت بسیار خوشحالم و لذت می برم. اما در سایر رشته ها چنین امکانی وجود ندارد. مثلاً بنده علی رغم این که قبلاً کوهنورد بوده ام و سلامتی ام را مدیون آن می دانم ولی اکنون نمی توانم به کوهستان بروم و از آن لذت ببرم اما شطرنج به عنوان دوست همه سال های زندگی ام با من همراه است و این مسئله ای است که تا سنی از آدم نگذرد قادر به درک اهمیت آن نیست ...
 

نقل از سایت شطرنج آچمز
 

نظرات

نام

ایمیل   (نمایش داده نخواهد شد)
نظر

حامیان


قهرمانان
  • قهرمانان جهانی - اسیائی و کشوری
    قهرمانان جهانی - اسیائی و کشوری

  • استاد بزرگ شاهین لرپری زنگنه
    استاد بزرگ شاهین لرپری زنگنه
    قهرمان لیگ برتر باشگاهای کشوربه همراه تیم سایپا وکسب مقام اول (میز3) در سال 1398
    کسب عنوان برترین بازیکن جوان آسیا از سوی فدراسیون شطرنج آسیا (2016)
    شرکت در مرحله نیمه نهایی مسابقات قهرمانی کشور وراه یابی به فینال مسابقات در سال 1396
    نایب قهرمانی لیگ برتر باشگاهای کشوربه همراه تیم ذوب آهن وکسب مقام اول (میز1) در سال 1395
    کسب اخرین نورم استاد بزرگی در مسابقات المپیادجهانی به همراه تیم ملی بزرگسالان
    کسب مقام سوم قهرمانی جهان در رده سنی زیر 18 سال -2016
    کسب مدال طلای تیمی قهرمانی جهان در المپیاد زیر 16 سال 2015 - مغولستان
    کسب عنوان قهرمانی اسیا در رده سنی زیر 16 سال - 2015(کره جنوبی)
    کسب مقام دوم مشترک اوپن گرجستان 2015
    کسب اولین نورم استادبزرگی در تیرماه 94 (بلغارستان)
    کسب عنوان استادی بین المللی در فروردین 94(تایلند)
    کسب عنوان سومی تیمی مسابقات المپیاد جهانی 2014 مجارستان
    قهرمان اسیا در رده سنی زیر 16 سال -2014- هند
    کسب مدال تیمی مسابقا بین المللی قونیه ترکیه 2014
    کسب مدال برنز تیمی مسابقا بین المللی قونیه ترکیه 2013
    مقام دومی قهرمانی اسیا - رده سنی زیر 14 سال - ایران 2013
    مقام دوم تيمي و كسب مدال نقره ميز 5 در المپياد جهاني زير 16 سال (تركيه - 2012)
    مقام اول تیمی مسابقات قونیه - ترکیه 2012
    قهرمان اسیا در رده سنی زیر 14 سال سريلانكا و کسب مدال تیمی زیر 14 سال
    کسب مدال نقره تیمی سریع زیر 14 سال سریلانکا 2012
    مقام چهارم (مشترک با سوم ) جهان زیر 12 سال برزیل 2011
    قهرمان اسيا زير 12 سال فیلیپین 2011
    مقام ششم جهان زیر 12 سال 2010 یونان
    مقام هفتم جهان زیر 10 سال ترکیه 2009
    قهرمان اسيا زیر 10 سال 2009 هند و همچنین طلای تیمی زیر 10 سال
    مقام اول كشور در رده سني زير 12 سال
    مقام چهارم مسابقات زیر 14 سال قهرمانی جهان 2011
    قهرمان کشوردر سال 90-1389
    کسب مدال طلای asean ویتنام 2009 و اخذ عنوان استادی فیده
    کسب مدال تیمی زیر 10 سال - ویتنام 2008

  • استاد بین المللی  نیما جوانبخت
    استاد بین المللی نیما جوانبخت
    کسب مقام سوم اسیا در رده سنی زیر 20 سال - 2015 قرقیزستان
    کسب مقام قهرمانی کشور در رده سنی زیر 20 سال - 1394
    کسب مقام دومی مسابقات سریع و چهارمی متعارف قهرمانی اسیا - رده سنی زیر 18 سال -ایران 2013
    كسب مقام دوم تيمي در مسابقات المپياد جهاني زير 16 سال (استانبول 2012)
    مقام چهارم زير 16 سال اسيا (2012 سريلانكا)
    مقام اول اسيا در مسابقات سريع و بليتس زير 16 سال اسيا (2012 سريلانكا)
    مقام دوم تيمي زير 16 سال اسيا (2012 سريلانكا)
    مقام ششم مسابقات قهرمانی جهان در رده سنی زیر 16 سال 2011
    قهرمان جشنواره سراسری کشور در سال 90
    مدال نقره زیر 16 سال اسیا فیلیپین 2011
    نفر سوم مسابقات قهرمانی کشور در رده سنی زیر 16 سال
    مدال برنز تیمی المپیاد جهانی2011 - مدال طلای انفرادی المپیاد جهانی 2011
    مدال طلای تیمی مسابقات ازاد ترکیه 2011

  • استاد فیده انوشا مهدیان
    استاد فیده انوشا مهدیان
    مقام سوم مسابقات زون 3/1 آسیا در سال 1398
    مقام اول مسابقات قهرمانی بانوان کشور سال 1397 و عضویت در تیم ملی کشور
    نائب قهرمان کشور در رده سنی زیر16سال 1397
    مقام سوم مسابقات قهرمانی کشور رده زیر 20 سال97
    مقام سوم تیمی المپیاد جهانی شطرنج سال 2018
    نائب قهرمان کشور رده زیر 20 سال کشور 96
    قهرمان کشور در رده سنی زیر 16 سال 1396
    نائب قهرمان مسابقات سریع آسیا رده سنی زیر 20 سال 1396
    نائب قهرمان کشور مرحله اول ودوم رده سنی زیر 14 سال 1395
    نائب قهرمان مرحله اول کشور رده سنی زیر 20سال 1395
    مقام سوم کشور در رده سنی زیر 14 سال دختران - 1394
    قهرمان کشور در رده سنی زیر 20 سال دختران - 1394
    قهرمان کشور در رده سنی زیر 12 سال - 1393
    مقام سوم مسابقات قهرمانی کشور رده سنی زیر ١٢سال _ 1392

  • هستی خسروی
    هستی خسروی
    مقام دوم رده سنی زیر 10 سال1396
    کسب عنوان سومی قهرمانی جهان در رده سنی زیر 8 سال -216
    قهرمان کشور در رده سنی زیر 8 سال دختران - 1394
    نایب قهرمان رده سنی زیر 6 سال جشنواره کشور - 1392

  • محمد صادق نادری
    محمد صادق نادری
    قهرمان مسابقات اماتوزی اسیا- اصفهان 2016
    نایب قهرمان رده سنی زیر 14 سال پسران - 1394

  • محسن ترکان
    محسن ترکان
    نایب قهرمان مسابقات اماتوری اسیا- اصفهان 2016
  • امیرحسین بادکوبی
    امیرحسین بادکوبی
    کسب مقام سوم رده سنی زیر 14 سال کشور در سال 1391
    كسب مقام اول اوپن زنده ياد دكتر نوابي (كرمان -1391)
    نایب قهرمان مسابقات زیر 20 سال کشور در سال 1391
    مقام سوم در رده سنی زیر 12 سال در سال 90-1389

  • علیرضا آقائی
    علیرضا آقائی
    کسب مقام سوم رده سنی زیر 18 سال کشور در سال 1391
    مقام دوم تيمي زير 16 سال اسيا(سريلانكا2012)
    نفر دوم مسابقات قهرمانی کشور در رده سنی زیر 16 سال در سال 90-1389
    تکرار مقام دوم رده سنی زیر 16 سال کشور - سال 91-1390

  • فراز قلعه دار
    فراز قلعه دار
    نايب قهرمان اوپن زنده ياد دكتر نوابي (كرمان - 1391)
    قهرمان کشور در سال 1390 (رده سنی زیر 20سال)

  • استاد فيده پرنيان عباسي
    استاد فيده پرنيان عباسي
    کسب مقام سوم رده سنی زیر 12 سال کشور در سال 1391
    کسب مقام اول مشترک و عنوان استادي فيده مسابقات اسه ان در مسابقات اسه ان 2012
    مقام دوم قهرمانی کشور در رده زیر 10سال- سال 90-1389

  • رامیلا واگوهیان
    رامیلا واگوهیان
    مقام سوم زیر 18 سال 1396
    کسب مقام سوم بازیهای سریع مدارس اسیا در رده سنی زیر 15 سال دختران - تهران 2016
    نایب قهرمان کشور در رده سنی زیر 20 سال دختران - 1394
    نایب قهرمان کشور در رده سنی زیر 18 سال - 1393
    مقام سوم قهرمانی کشور - رده سنی زیر 14 سال - 1392
    مقام دوم زیر 8سال کشور در سال 1388

  • اشکان ازلی
    اشکان ازلی
    نایب قهرمان کشور در رده سنی زیر 16 سال(1392) و راهیابی به مسابقات قهرمانی اسیا(2014)
  • طناز ازلی
    طناز ازلی
    مقام سوم مسابقات قهرمانی بانوان کشور سال 1397 و عضویت در تیم ملی کشور
    نائب قهرمان کشور در رده سنی زیر 18 سال 1397
    مقام دوم مسابقات آسیایی رده سنی زیر 16 سال 2017
    مقام سوم سریع قهرمانی آسیا رده سنی زیر 16 سال 2017
    قهرمان کشور دررده سنی زیر16سال دختران 1395
    نایب قهرمان رده سنی زیر 15 سال دختران مدارس اسیا و کسب عنوان wcm - تهران 2016
    نایب قهرمان کشور در رده سنی زیر 14 سال - 1393

  • فاطمه مشهدی
    فاطمه مشهدی
    کسب مقام سوم زیر 12 سال کشور درسال 1397
    مقام سوم رده سنی زیر 10 سال 1396
    کسب عنوان دومی مسابقات سریع مدارس اسیا در رده سنی زیر 9 سال دختران - تهران 2016
    نایب قهرمان کشور در رده سنی زیر 8 سال دختران - 1394
    قهرمان کشور در جشنواره کشوری رده سنی زیر 6 سال - تهران - 1392

  • کیارش نجفی
    کیارش نجفی
    1390- مقام سوم تیمی دانش اموزان اسیا2011
    قهرمان استات اصفهان در رده سنی زیر 16 سال - 1394

  • خشایار رجبی
    خشایار رجبی
    مقام سوم تیمی دانش اموزان اسیا - 2011
  • امید کریمی
    امید کریمی
    دارنده مدال برنز قهرمانی کشور کم بینایان و نابینایان - 1395 رامسر
  • عسل کاظم زاده
    عسل کاظم زاده
    کسب عنوان بهترین بازیکن ریتینگ دار زیر 1900 بانوان اماتوری اسیا- اصفهان 2016
    قهرمان استان در رده سنی زیر 12 سال - 1393
    راهیابی به فینال قهرمانی کشور بانوان (انتخابی تیم ملی بزرگسالان)1393
    قهرمان استان در رده سني زير 10 سال دختران -1391
    قهرمان استان در رده سنی زیر 20 سال دختران - سال 1390
    مقام هفتم رده سنی زیر 10 سال کشور - سال 91-1390
    مقام چهارم مسابقات قهرمانی کشور رده سنی زیر 8 سال 90-1389

  • ایدا عباسی نفر چهارم کشور در رده سنی زیر 10 سال 91-1390 و قهرمان استان در رده سنی زیر 10 سال دختران
    ایدا عباسی نفر چهارم کشور در رده سنی زیر 10 سال 91-1390 و قهرمان استان در رده سنی زیر 10 سال دختران
    نفر چهارم کشور در رده سنی زیر 10 سال 91-1390
    قهرمان استان در رده سنی زیر 10 سال دختران

  • مسعود ایرانپور
    مسعود ایرانپور
    بهترین بازیکن با ریتینگ زیر 1800 مسابقات اماتوری اسیا- اصفهان 2016
  • علی کدخدائی
    علی کدخدائی
    بهترین بازیکن با ریتینگ زیر 2000 مسابقات اماتوری اسیا- اصفهان 2016
  • محمد جواد نادری
    محمد جواد نادری
    بهترین بازیکن بدون ریتینگ مسابقات اماتوری اسیا- اصفهان 2016
  • نگین ماجد
    نگین ماجد
    کسب عنوان بهترین بازیکن با ریتینگ زیر 1700 مسابقات اماتوری بانوان اسیا-اصفهان 2016
  • قهرمانان استان در سال 1398
    قهرمانان استان در سال 1398
    معرفی قهرمانان مسابقات استان در سال 1398
  • پدرام ناظمی
    پدرام ناظمی
    قهرمان بلیتس استان در سال 1398
  • بهزادکلانتری
    بهزادکلانتری
    قهرمان مسابقات پیشکسوتان استان اصفهان درسال 1398
  • علی صفیری
    علی صفیری
    قهرمان استان اصفهان در سال 1398